Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 117

Dharmānukathana

Narration of Dharma

Devanagari script

परस्त्रीसङ्गविमुखा न पश्यन्ति यमालयम् । जितेन्द्रि या जिताहारा गोषु क्षान्ताः सुशीलिनः ॥ ११७ ॥

Transliteration

parastrīsaṅgavimukhā na paśyanti yamālayam | jitendri yā jitāhārā goṣu kṣāntāḥ suśīlinaḥ || 117 ||

Translation

Những ai tránh xa sự giao du với vợ người khác thì không thấy cảnh giới của Diêm Vương. Người tự chế ngự các căn, ăn uống điều độ, nhẫn nhịn và hiền hòa khi đối xử với đàn bò, lại có hạnh kiểm tốt—những người ấy không đi vào cõi trừng phạt.

Word by Word

• पर-स्त्री-सङ्ग-विमुखाः: averse to association with other men’s women
• पर-स्त्री-सङ्ग-विमुखाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक) + सङ्ग (प्रातिपदिक) + विमुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण—‘ते’ इत्यस्य

• न: not
• न: Pratishedha (निषेध/Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन

• यम-आलयम्: the abode of Yama (hell)
• यम-आलयम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• जित-इन्द्रियाः: having conquered the senses
• जित-इन्द्रियाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: जित (कृदन्त; √जि धातु, क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• जित-आहाराः: having controlled diet/food
• जित-आहाराः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: जित (कृदन्त; √जि धातु, क्त) + आहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• गोषु: among cows / in relation to cows
• गोषु: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन

• क्षान्ताः: patient, forbearing
• क्षान्ताः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: क्षान्त (कृदन्त; √क्षम् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• सु-शीलिनः: of good conduct
• सु-शीलिनः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + शीलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

Speaker

Narada (teaching in the Narada Purana’s dharma discourse, traditionally within the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Yama

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

The verse links ethical purity (avoiding illicit relations), sense-restraint, and disciplined living with freedom from punitive post-death states symbolized by Yama’s abode—implying that inner restraint is itself a protective dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

In the Narada Purana’s framework, bhakti is supported by śuddha-ācāra (pure conduct): controlling the senses and living gently makes the mind fit for devotion and remembrance of the Divine, reducing karmic causes of suffering.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It emphasizes applied dharma rather than a specific Vedanga: indriya-nigraha and āhāra-niyama function as practical disciplines supporting vrata-like purity and daily conduct (sadācāra).