Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 91

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

आनीय खेटान्गणितांस्तेषां वारं विचिंतयेत् । शुभाशुभान्यैः कालस्य ग्राहयामो हि लक्षणम् ॥ ९१ ॥

Transliteration

ānīya kheṭāngaṇitāṃsteṣāṃ vāraṃ viciṃtayet | śubhāśubhānyaiḥ kālasya grāhayāmo hi lakṣaṇam || 91 ||

Translation

Sau khi đem đối chiếu các chuyển động của các hành tinh đã được tính toán, hành giả nên suy xét ảnh hưởng theo từng ngày trong tuần; vì nhờ các dấu hiệu cát tường và bất tường, ta quả thật nhận biết được tướng trạng của thời gian.

Word by Word

• आनीय: having brought
• आनीय: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having brought’

• खेटान्: comets/meteors (kheṭas)
• खेटान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: खेट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन

• गणितान्: calculated/computed
• गणितान्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गणित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; past participle used adjectivally

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive), बहुवचन; pronoun

• वारम्: the weekday/turn
• वारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विचिन्तयेत्: should consider
• विचिन्तयेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-चिन्त् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शुभ-अशुभानि: auspicious and inauspicious (things)
• शुभ-अशुभानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक) + अशुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; द्वन्द्व-समास (copulative)

• यैः: by which
• यैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (Instrumental), बहुवचन; relative pronoun

• कालस्य: of time
• कालस्य: Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• ग्राहयामः: we make (one) understand/ascertain
• ग्राहयामः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) [णिच् causative: ग्राहय-]
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, बहुवचन; णिच्-प्रयोग (causative)

• हि: indeed
• हि: Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), emphasis/indeed

• लक्षणम्: the sign/characteristic
• लक्षणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents kāla (time) as a discernible principle whose qualities are read through śubha–aśubha signs, encouraging disciplined, dharmic action aligned with cosmic order.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not directly defining bhakti, it supports devotional life by advising that worship, vows, and sacred acts be performed at suitable times, so devotion is expressed with proper order (niyama) and reverence.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa: using planetary computations and the weekday (vāra) to judge auspiciousness/inauspiciousness and thereby choose appropriate timings for rites and observances.