Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 89
Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules
सौम्यायने क्षत्रविप्रानितरां हन्ति दक्षिणे । द्विजातीं श्चक्रमाद्धंति राहुदृष्टोरगादितः ॥ ८९ ॥
saumyāyane kṣatraviprānitarāṃ hanti dakṣiṇe | dvijātīṃ ścakramāddhaṃti rāhudṛṣṭoragāditaḥ || 89 ||
Trong hành trình phương bắc của Mặt Trời, tai ương giáng nặng hơn lên hàng Kṣatriya và Brāhmaṇa; còn trong hành trình phương nam, đặc biệt làm khổ những người “hai lần sinh” (dvija). Những thế lực đối nghịch—từ loài rắn v.v., và kẻ chịu ánh nhìn của Rāhu—luân phiên công kích theo từng vòng.
Sanatkumara (teaching Narada in Moksha-dharma/auspiciousness context)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: vira
FAQs
It frames worldly suffering as patterned by kāla (time) and cyclical forces, urging the dvija to respond with dharma, restraint, and spiritual discipline rather than fear—supporting Moksha-dharma through detachment and right conduct.
While the verse is Jyotiṣa-toned, its implication is that when time-based afflictions arise, one should take refuge in steady sādhana—especially remembrance of the Lord and dharmic living—so external cycles do not destabilize inner devotion.
Jyotiṣa (Vedāṅga astrology): it references uttarāyaṇa/dakṣiṇāyaṇa and Rāhu’s influence (graha-dṛṣṭi), indicating how time divisions and planetary factors are used to interpret periods of heightened affliction.