Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 25

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

कार्यहानिः कार्यवृद्धिर्हानिर्वृद्धिर्यथाक्रमम् । सुभिक्षकृद्विशालेंदुरविशालोघनाशनः ॥ २५ ॥

Transliteration

kāryahāniḥ kāryavṛddhirhānirvṛddhiryathākramam | subhikṣakṛdviśāleṃduraviśāloghanāśanaḥ || 25 ||

Translation

Theo thứ tự, nó gây tổn thất cho việc làm rồi lại làm việc làm tăng trưởng; cũng vậy là suy giảm rồi gia tăng. Nó tạo nên sự sung túc lương thực; khiến vầng trăng hiện rộng; làm cái rộng hóa không rộng; và xua tan những khối dày đặc (như mây nặng).

Word by Word

• कार्य-हानिः: loss of work/undertaking
• कार्य-हानिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक) + हानि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः—कार्यस्य हानिः

• कार्य-वृद्धिः: increase of work/undertaking
• कार्य-वृद्धिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक) + वृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः—कार्यस्य वृद्धिः

• हानिः: loss
• हानिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हानि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• वृद्धिः: increase
• वृद्धिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• यथा-क्रमम्: in order; respectively
• यथा-क्रमम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial): ‘in due order’

• सु-भिक्ष-कृत्: maker of good prosperity/abundance
• सु-भिक्ष-कृत्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + भिक्ष (प्रातिपदिक) + कृत् (कृ धातु, कृत्-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृत्-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः—सुभिक्षं करोतीति

• विशाल-इन्दुः: the broad Moon
• विशाल-इन्दुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विशाल (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः—विशालः इन्दुः

• अ-विशालः: not broad; small
• अ-विशालः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + विशाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषभावः (negated adjective)

• ओघ-नाशनः: destroyer of floods/masses
• ओघ-नाशनः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ओघ (प्रातिपदिक) + नाशन (नश् धातु, ल्युट्/णिच्-भाव; प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः—ओघस्य नाशनः

Speaker

Narada (teaching in a Moksha-Dharma context, traditionally within the Narada–Sanatkumara dialogue frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents how outcomes—gain and loss, increase and decline—unfold in an ordered way, reminding the seeker that worldly conditions follow lawful patterns and should be met with discernment rather than attachment.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By showing that external conditions fluctuate (success/failure, abundance/scarcity), it implicitly directs a devotee to anchor faith in the Lord rather than in changing signs, using prosperity or adversity as occasions for steadiness in devotion.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse uses predictive, observational language aligned with Jyotiṣa-style thinking—reading increase/decline and natural indicators (moon’s appearance, clouds) to judge timing and likely results of undertakings.