Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 149

Graha–Ketu–Utpāta Lakṣaṇas: Solar/Lunar Omens, Comets, Eclipses, and Calendar Rules

Devanagari script

द्वादश्यूर्जे शुक्लपक्षे नवम्यच्छेश्वयुज्यपि । चेत्रे भाद्र पदे चैव तृतीया शुक्लसंज्ञिता ॥ १४९ ॥

Transliteration

dvādaśyūrje śuklapakṣe navamyaccheśvayujyapi | cetre bhādra pade caiva tṛtīyā śuklasaṃjñitā || 149 ||

Translation

Trong nửa tháng sáng, ngày mười hai (Dvādaśī) của tháng Ūrja (Kārttika) được xem là cát tường; cũng vậy, ngày mồng chín (Navamī) của tháng Āśvayuja (Āśvina). Còn trong tháng Caitra và cả Bhādrapada, ngày mồng ba (Tṛtīyā) cũng được gọi là “Śuklā”, một pháp hành sáng-lunar đầy phước lành.

Word by Word

• द्वादशी: the twelfth (tithi)
• द्वादशी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्वादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिथिनाम

• ऊर्जे: in Ūrja (Kārtika)
• ऊर्जे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मासे (Kārttika/Ūrja as month-name)

• शुक्लपक्षे: in the bright fortnight
• शुक्लपक्षे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्लपक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (‘शुक्लः पक्षः’)

• नवमी: the ninth (tithi)
• नवमी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नवमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिथिनाम

• अच्छे: in Accha (clear/bright)
• अच्छे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अच्छ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘अच्छे’ = ‘स्वच्छे/निर्मले’ (in the clear/bright) — here likely month-name/epithet context

• अश्वयुजि: in Āśvina
• अश्वयुजि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अश्वयुज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मासे (Āśvina)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); ‘also’

• चैत्रे: in Caitra
• चैत्रे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चैत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मासे

• भाद्रपदे: in Bhādrapada
• भाद्रपदे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भाद्रपद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मासे

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle); अवधारणार्थक ‘indeed/only’

• तृतीया: the third (tithi)
• तृतीया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तृतीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तिथिनाम

• शुक्लसंज्ञिता: called ‘Śuklā’
• शुक्लसंज्ञिता: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल + संज्ञित (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; PPP ‘संज्ञित’ = ‘named’; तत्पुरुषः (‘शुक्ला संज्ञा यस्याः’)

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies specific bright-fortnight lunar days in key months as specially auspicious, teaching that dharmic vows gain greater merit when aligned with the sacred lunar calendar.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing auspicious tithis for observances, it supports disciplined devotional practice—choosing proper times for worship, fasting, and vrata—so that bhakti is performed with scriptural order (vidhi).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) through tithi- and month-based timing—using the bright fortnight and specific lunar days to determine correct ritual occasions.