Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 7

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

अनिष्टयोगाः स्रीजन्मपलं निर्याणमेव च । नष्टजन्मविधानं च तथा द्रेष्काणलक्षणम् ॥ ७ ॥

Transliteration

aniṣṭayogāḥ srījanmapalaṃ niryāṇameva ca | naṣṭajanmavidhānaṃ ca tathā dreṣkāṇalakṣaṇam || 7 ||

Translation

Tiếp theo, giải thích các yoga bất tường, các kết quả chỉ việc sinh làm nữ, những dấu hiệu về cái chết, phương pháp xác định chi tiết của một lần sinh không rõ (bị thất lạc), và các đặc trưng của dreṣkāṇa (phân cung một phần ba của một rāśi).

Word by Word

• अनिष्ट-योगाः: inauspicious yogas
• अनिष्ट-योगाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: अनिष्ट (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय (adjectival determinative)

• स्त्री-जन्म-फलम्: results of a female nativity
• स्त्री-जन्म-फलम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक) + जन्म (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• निर्याणम्: departure/going forth (death/journey)
• निर्याणम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: निर्याण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय (emphasis)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• नष्ट-जन्म-विधानम्: procedure for (determining) a lost/unknown birth
• नष्ट-जन्म-विधानम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: नष्ट (प्रातिपदिक) + जन्म (प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), प्रकार/समुच्चय (likewise/also)

• द्रेष्काण-लक्षणम्: characteristics of dreṣkāṇa (decan)
• द्रेष्काण-लक्षणम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: द्रेष्काण (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames Jyotiṣa as a dharmic tool: by understanding inauspicious yogas and life-indications, one is guided toward remedial discipline, right conduct, and ultimately mokṣa-oriented living rather than fatalism.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While not directly teaching bhakti, it supports a bhakti-aligned worldview: knowledge of karmic indications (yogas, death-signs) encourages taking refuge in dharma and devotion-based remedies, prayer, and surrender rather than anxiety.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights Vedāṅga Jyotiṣa—topics such as inauspicious yogas, strī-janma indicators, niryāṇa (death indications), naṣṭa-jātaka methods, and dreṣkāṇa (decan) characteristics used in horoscopy.