Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 35

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

गुणघ्नमूलोनयुतः सगुणार्द्धे कृतं पदम् । दृष्टस्य च गुणार्द्धो न युतं वर्गीकृतं गुणः ॥ ३५ ॥

Transliteration

guṇaghnamūlonayutaḥ saguṇārddhe kṛtaṃ padam | dṛṣṭasya ca guṇārddho na yutaṃ vargīkṛtaṃ guṇaḥ || 35 ||

Translation

Khi căn bậc hai được kết hợp với hạng trừ đã nhân theo hệ số, và thao tác ấy được thực hiện cùng với nửa hệ số, thì hình thành bước (kế tiếp). Còn đối với lượng đang xét, nửa hệ số—nếu không cộng vào căn—thì sau khi bình phương sẽ trở thành hệ số (ở bước ấy).

Word by Word

• गुणघ्नमूलोनयुतः: joined with (something) diminished by the root of the product of coefficients (technical)
• गुणघ्नमूलोनयुतः: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गुण-घ्न-मूल-ऊन-युत (प्रातिपदिक; गुण + घ्न + मूल + ऊन + युत)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival)

• सगुणार्द्धे: in/with half the coefficient
• सगुणार्द्धे: Adhikarana (अधिकरण/Locative)
• Type: Noun
• Root: स-गुण-अर्द्ध (प्रातिपदिक; स + गुण + अर्द्ध)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• कृतम्: made/formed
• कृतम्: Karma (कर्म/Object predicate)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगभाव (PPP)

• पदम्: term/expression
• पदम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• दृष्टस्य: of the known/given (quantity)
• दृष्टस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: दृष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• गुणार्द्धः: half the coefficient
• गुणार्द्धः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: गुण-अर्द्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation particle)

• युतम्: added/joined
• युतम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: यु (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय) / युत (प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• वर्गीकृतम्: squared (made into a square)
• वर्गीकृतम्: Visheshana (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वर्गी-कृ (धातु; नामधातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• गुणः: coefficient/multiplier
• गुणः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

Though technical, the verse reflects the Purana’s teaching that disciplined knowledge (śāstra-jñāna)—even in calculation—supports clarity of mind, which is foundational for Mokṣa-dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

This specific verse is not a bhakti-instruction; it sits in a technical teaching context, implying that right understanding and orderly practice can accompany devotion as supportive disciplines.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights gaṇita-style operational reasoning using terms like guṇa (coefficient), varga (square), and mūla (square root), akin to auxiliary technical sciences often transmitted alongside Vedāṅga learning traditions.