Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 155

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

Devanagari script

छाद्यछादकमानार्धं शरोनं ग्राह्यवर्जितम् । तत्स्वच्छन्नं च मानैक्यार्द्धांशषष्टं दशाहतम् ॥ १५५ ॥

Transliteration

chādyachādakamānārdhaṃ śaronaṃ grāhyavarjitam | tatsvacchannaṃ ca mānaikyārddhāṃśaṣaṣṭaṃ daśāhatam || 155 ||

Translation

Hãy lấy một nửa lượng của phần cần che và của vật liệu che phủ; loại bỏ điều không được chấp nhận; rồi từ lượng đã được che phủ đúng phép ấy, tính kết quả bằng cách lấy một phần sáu mươi của tổng lượng và nhân lên mười.

Word by Word

• छाद्य-छादक-मान-अर्धम्: half of the measure of the coverable and the covering
• छाद्य-छादक-मान-अर्धम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: छाद्य (√छाद्-यत्/ण्यम्; कृदन्त) + छादक (√छाद्-ण्वुल्; कृदन्त) + मान (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन (contextual); बहुपद-तत्पुरुष (determinative chain)

• शर-ओनम्: śara-ona (technical term; uncertain)
• शर-ओनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शर + ओन (प्रातिपदिक; पाठभेद/दुर्लभ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष; शब्दार्थ अनिश्चित (rare technical term)

• ग्राह्य-वर्जितम्: excluding what is to be taken
• ग्राह्य-वर्जितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ग्राह्य (√ग्रह् + यत्; कृदन्त) + वर्जित (√वर्ज् क्त; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष; क्त-प्रत्ययान्त ‘excluded’

• तत्: that
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• स्व-छन्नम्: well-covered
• स्व-छन्नम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + छन्न (√छद् क्त; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (‘properly covered’)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• मान-ऐक्य-अर्ध-अंश-षष्ठम्: one-sixth of the half-share of the unified measure
• मान-ऐक्य-अर्ध-अंश-षष्ठम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मान (प्रातिपदिक) + ऐक्य (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक) + षष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-श्रृंखला; ‘one-sixth of the half-part of the unified measure’

• दश-आहतम्: multiplied by ten
• दश-आहतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक) + आहत (√हन्/√आहन् क्त; कृदन्त ‘multiplied/struck’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष; ‘multiplied by ten’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/pramāṇa context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

Even in a Mokṣa-dharma setting, the Purāṇa preserves disciplined pramāṇa (right measure): it teaches that correct action requires removing what is “non-admissible” and proceeding with a purified, net remainder—an ethical analogue of inner purification.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it models careful, rule-based offering and preparation. In Bhakti, offerings and ritual supports are done with accuracy and integrity—taking only what is grāhya (fit) and rejecting what is unfit—so devotion is expressed through disciplined conduct.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Pramāṇa and applied computation (māna): a procedural formula using halves, exclusions (varjita), and a fixed fraction (1/60) scaled by ten—typical of technical instructions used in ritual preparation and allied Vedic sciences.