Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 78
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
अतनीञ्चातानीदतनिष्यत्क्रीणाति चिक्राय क्रेता क्रेष्यति क्रीणात्विति च । अक्रीणात्क्रीणात्क्रीणीयात्क्रीयादक्रैषीदक्रेष्यञ्चोरयति चोरयामास चोरयिता चोरयिष्यति चोरयतु ॥ ७८ ॥
atanīñcātānīdataniṣyatkrīṇāti cikrāya kretā kreṣyati krīṇātviti ca | akrīṇātkrīṇātkrīṇīyātkrīyādakraiṣīdakreṣyañcorayati corayāmāsa corayitā corayiṣyati corayatu || 78 ||
“(Ví dụ về các dạng động từ:) ‘người ấy đã duỗi’, ‘người ấy đã duỗi ra’, ‘người ấy sẽ duỗi’; cũng vậy: ‘người ấy mua’, ‘người ấy đã mua’, ‘người mua’, ‘người ấy sẽ mua’, ‘hãy để người ấy mua’. Lại nữa: ‘người ấy không mua’, ‘người ấy đã mua’, ‘người ấy nên mua’, ‘có thể được mua’, ‘người ấy khiến (kẻ khác) mua’, ‘điều phải được mua’. Tương tự: ‘người ấy trộm’, ‘người ấy đã trộm’, ‘kẻ trộm’, ‘người ấy sẽ trộm’, ‘hãy để người ấy trộm’.”
Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/Vyakarana context)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It highlights that Vedanga knowledge—especially Vyakarana (grammar)—supports Dharma and Moksha by preserving the precise form and meaning of sacred speech used in study, mantra, and teaching.
Indirectly: by stressing correct language-forms, it safeguards accurate recitation and transmission of Vishnu-related teachings and hymns, which strengthens disciplined bhakti practice.
Vyakarana: the verse lists sample verb-forms (present, past, future, imperative, optative, passive/gerundive, causative, and agent nouns) to demonstrate grammatical derivations used in Sanskrit learning.