Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 76
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
तुतोद तोत्ता तोत्स्यति तुदत्वतुदत्तुदेत्तुद्याद्धि । अतौत्सीदतोत्स्यदिति च रुणद्धि रूरोध रोद्धा रोत्स्यति वै ॥ ७६ ॥
tutoda tottā totsyati tudatvatudattudettudyāddhi | atautsīdatotsyaditi ca ruṇaddhi rūrodha roddhā rotsyati vai || 76 ||
“Từ căn động từ tud (‘đánh/đâm’): nói tutoda (đã đánh), tottā (người đánh), và totsyati (sẽ đánh); cũng vậy: tudat (đang đánh), tudatva (tính trạng/hành vi đánh), tudetta (xin hãy đánh), và tudyāt (nên đánh) quả thật. Và từ căn rudh (‘ngăn chặn’): atautsīt (đã đánh—dạng aorist minh họa), atotsyat (sẽ đánh—dạng tương lai minh họa); lại còn ruṇaddhi (ngăn), rūrodha (đã ngăn), roddhā (kẻ ngăn), và rotsyati (sẽ ngăn), quả thật.”
Sage Narada (teaching in a technical/illustrative Vyakarana context)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: vira
FAQs
It highlights Vyākaraṇa (grammar) as a Vedāṅga: mastery of correct word-forms supports accurate mantra/scripture transmission, which in turn safeguards dharma and aids the seeker’s clarity on the path of mokṣa.
Indirectly: bhakti in Purāṇic practice relies on correct nāma, stotra, and mantra usage; this verse underlines the discipline of precise language as a supporting limb for devotional recitation and scriptural understanding.
Vyākaraṇa (Sanskrit grammar), specifically dhātu-based verb derivations and conjugational exemplars (agent nouns, participles, optative/benedictive-type forms, and future forms) using roots like tud and rudh.