Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 55
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
जातार्थे तुंदिलः श्रद्धालुरौन्नत्त्ये तु दंतुरः । स्रग्वी तपस्वी मेधावी मायाव्यस्त्यर्थ एव च ॥ ५५ ॥
jātārthe tuṃdilaḥ śraddhāluraunnattye tu daṃturaḥ | sragvī tapasvī medhāvī māyāvyastyartha eva ca || 55 ||
Xét theo trạng thái do sinh ra, người ấy được gọi là Tuṇḍila (bụng phệ); xét theo đức tin, gọi là Śraddhālu (người có tín tâm); xét theo sự cao vời, gọi là Dantura. Lại còn gọi là Sragvī (người mang vòng hoa), Tapasvī (người tu khổ hạnh), Medhāvī (người trí tuệ), và Māyāvī (người giỏi mưu lược) — ấy chính là những nghĩa được nhắm đến.
Sanatkumara (teaching Narada in Moksha-Dharma context)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: hasya
FAQs
It shows how outer descriptors and epithets can be read as indicators of inner qualities—faith, austerity, intelligence—supporting Moksha-Dharma by directing attention from mere labels to ethical and spiritual traits.
By highlighting śraddhā (faith) and devotional adornment (sragvī, “garlanded”), the verse implies that sincere reverence and visible dedication accompany a devotional life and mature into steadiness in practice.
It reflects a Nirukta/Nāma-artha approach—interpreting words and epithets by their intended sense—useful for understanding scripture, mantras, and traditional descriptions in Purāṇic teaching.