Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 72

योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)

Devanagari script

इत्युक्तस्ते मया योगः खाण्डिक्य परिपृच्छतः । संक्षेपविस्तराभ्यां तु किमन्यत्क्रियतां तव ॥ ७२ ॥

Transliteration

ityuktaste mayā yogaḥ khāṇḍikya paripṛcchataḥ | saṃkṣepavistarābhyāṃ tu kimanyatkriyatāṃ tava || 72 ||

Translation

Vì ông đã thỉnh hỏi, hỡi Khāṇḍikya, Ta đã giảng về Yoga cho ông, cả tóm lược lẫn chi tiết. Ông còn muốn Ta làm gì nữa cho ông?

Word by Word

• इति: thus
• इति: Vacana-suchaka (वचनसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः—उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक (quotative particle)

• उक्तः: was said/taught
• उक्तः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उक्त (√वच्, क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्मणि प्रयोगे 'said/told'

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम

• योगः: yoga (discipline)
• योगः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• खाण्डिक्य: O Khāṇḍikya
• खाण्डिक्य: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: खाण्डिक्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; नाम (vocative)

• परिपृच्छतः: of (you) asking
• परिपृच्छतः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: परिपृच्छत् (परि+√प्रच्छ्, शतृ-प्रत्यय, कृदन्त)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; 'of (you) who are asking'

• संक्षेपविस्तराभ्याम्: by briefness and detail
• संक्षेपविस्तराभ्याम्: Karana/Instrument (करण/तृतीया)
• Type: Noun
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक) + विस्तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन; समासः—संक्षेप-विस्तार (द्वन्द्व)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधसूचक (particle: 'but/indeed')

• किम्: what?
• किम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक

• अन्यत्: other (thing)
• अन्यत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (किम् इति सह)

• क्रियताम्: let (it) be done
• क्रियताम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः—'let it be done'

• तव: for you/of you
• तव: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Sanatkumara (teaching to Khāṇḍikya)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Khāṇḍikya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It marks the completion of a formal Yoga-upadeśa: the teacher affirms that the path has been taught comprehensively (both concise and elaborate), emphasizing that liberation-teachings are to be received through sincere inquiry and then practiced.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse itself closes a Yoga instruction, it reflects the Narada Purana’s broader method: the seeker asks with faith and receptivity, the teacher gives clear guidance, and the seeker’s next step is committed practice—often harmonized with Vishnu-bhakti in the Moksha-dharma sections.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this line; the practical takeaway is pedagogical—teachings are given in saṃkṣepa (summary) and vistara (expanded form), a common śāstric method for learning and retention.