Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 28

योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)

Devanagari script

अक्षीणेषु समस्तेषु विशेषज्ञानकर्मसु । विश्वमेतत्परं चान्यद्भेदभिन्नदृशां नृप ॥ २८ ॥

Transliteration

akṣīṇeṣu samasteṣu viśeṣajñānakarmasu | viśvametatparaṃ cānyadbhedabhinnadṛśāṃ nṛpa || 28 ||

Translation

Ôi Đại vương, chừng nào mọi tri kiến và hành nghiệp sai biệt còn chưa được tiêu tận (còn tồn như khuynh hướng hạn cuộc), thì đối với kẻ có cái thấy bị chia cắt bởi phân biệt, vũ trụ này hiện ra như một, còn Đấng Tối Thượng lại như một điều khác.

Word by Word

• अक्षीणेषु: in the undiminished/imperishable (ones/things)
• अक्षीणेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अ-क्षीण (प्रातिपदिक; नञ्+क्षीण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे सप्तमी (7th), बहुवचन; विशेषण, अधिकरण (loc. pl.)

• समस्तेषु: in all/entire
• समस्तेषु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगे सप्तमी (7th), बहुवचन; विशेषण, अधिकरण (loc. pl.)

• विशेषज्ञानकर्मसु: in particular knowledges and actions
• विशेषज्ञानकर्मसु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विशेष-ज्ञान-कर्म (प्रातिपदिक; विशेष+ज्ञान+कर्म)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; द्वन्द्वसमास (ज्ञान+कर्म), अधिकरण (loc. pl.)

• विश्वम्: the universe/all
• विश्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञा (neut. nom. sg.)

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम, विशेषण (neut. nom. sg.)

• परम्: supreme/other-side
• परम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (neut. nom. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction: and)

• अन्यत्: another (thing)
• अन्यत्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संज्ञा (neut. nom. sg.)

• भेदभिन्नदृशाम्: of those whose vision is split by distinctions
• भेदभिन्नदृशाम्: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भेद-भिन्न-दृश् (प्रातिपदिक; भेद+भिन्न+दृश्)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘दृश्’ = दृष्टि/दर्शन; सम्बन्ध (gen. pl.)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन; संबोधन (voc. sg.)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada, addressed as 'nṛpa' in the verse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies the root of bondage as a split vision (bheda) created by lingering differentiating knowledge and action; liberation is implied when these tendencies are exhausted and the world is no longer seen as separate from the Supreme.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By pointing out that dualistic seeing makes God seem ‘other,’ it supports bhakti that matures into non-separative surrender—where devotion purifies karma and refines knowledge until the devotee perceives the Lord as the inner reality of the universe.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga is taught directly; the practical takeaway is sādhanā-oriented—reduce differentiating mental constructs (viśeṣa-jñāna) and self-centered ritualistic doership (karma) through disciplined practice, leading toward mokṣa.