Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 35

Sṛṣṭi-pralaya-kathana: Mahābhūta-guṇāḥ, Vṛkṣa-indriya-vādaḥ, Prāṇa-vāyu-vyavasthā

Devanagari script

तदागण्यमनंतस्य नामानंतेति विश्रुतम् । नामधेयानुरूपस्य मानसस्य महात्मनः ॥ ३५ ॥

Transliteration

tadāgaṇyamanaṃtasya nāmānaṃteti viśrutam | nāmadheyānurūpasya mānasasya mahātmanaḥ || 35 ||

Translation

Vì thế, Đấng không thể đếm lường được ấy được tôn xưng là “Ananta” (Vô Tận). Bậc Đại Hồn ấy cũng được gọi là “Mānasa”, đúng theo chính danh xưng của Ngài.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; अत्र विषय-निर्देश (refers to the matter)

• अगण्यम्: immeasurable/uncountable
• अगण्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + गण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying तत्)

• अनन्तस्य: of the Infinite (Ananta)
• अनन्तस्य: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• नाम: name/term
• नाम: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘नाम’ = ‘name/term’

• अनन्त: Ananta (the name)
• अनन्त: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘अनन्त’ इति नाम (as the name ‘Ananta’)

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/निदर्शन-अव्यय (quotative particle)

• विश्रुतम्: is renowned/known
• विश्रुतम्: Kriya (क्रिया/Predicative)
• Type: Verb
• Root: वि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्रसिद्धम्’ (well-known)

• नामधेय-अनुरूपस्य: of him who is in accordance with (his) name
• नामधेय-अनुरूपस्य: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: नामधेय + अनुरूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (नामधेयस्य अनुरूपः)

• मानसस्य: of Manasa (a proper name)
• मानसस्य: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• महात्मनः: of the great-souled one
• महात्मनः: Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Ananta
• Mānasa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes that the divine is beyond measure and thus known as “Ananta,” teaching that true reality exceeds all counting, limits, and conceptual boundaries—an insight central to Moksha-dharma.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By highlighting the fame and meaning of the divine name (“Ananta”), the verse supports nāma-smaraṇa (remembrance of the Lord’s name) as a direct devotional means to contemplate the Infinite.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It reflects a Vyākaraṇa/Nirukta-style principle: names (nāmadheya) are meaningful and indicate attributes; here, “Ananta” conveys the attribute of being limitless.