Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Fourth Quarter›Adhyaya 96›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 19

The Exposition of the Index (Anukramaṇī) of the Śrīmad Bhāgavata

Devanagari script

यादवानां मिथोंतश्च मुक्तावेकादशः स्मृतः । भविष्यकलिनिर्द्देशो मोक्षो राज्ञः परीक्षितः ॥ १९ ॥

Transliteration

yādavānāṃ mithoṃtaśca muktāvekādaśaḥ smṛtaḥ | bhaviṣyakalinirddeśo mokṣo rājñaḥ parīkṣitaḥ || 19 ||

Translation

Sự hủy diệt lẫn nhau của dòng Yādava được thuật lại; và đề mục thứ mười một được ghi nhớ là “giải thoát”. Lại còn có lời chỉ bày về thời đại Kali trong tương lai, cùng sự giải thoát của vua Parīkṣit.

Word by Word
यादवानाम्of the Yādavas
यादवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयादव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Genitive, Plural
मिथःmutually/among themselves
मिथः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootमिथः (अव्यय)
Formअव्यय — परस्परार्थक क्रियाविशेषण (reciprocal adverb)
अन्तःthe end (destruction)
अन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular (अर्थे: ‘end/destruction’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय — समुच्चयबोधक (conjunction)
मुक्ताliberated/released
मुक्ता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्त (कृदन्त, √मुच् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Past participle used adjectivally, Feminine, Nominative, Singular
अवेकादशःthe (group of) eleven (remaining/associated)
अवेकादशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअव + एकादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; समासः: अव्ययीभाव (अव + एकादश)
स्मृतःis said/remembered
स्मृतः:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त, √स्मृ धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Past passive participle, Masculine, Nominative, Singular; (अर्थः: ‘is remembered/said’)
भविष्यfuture
भविष्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समासपूर्वपदत्वे), प्रातिपदिक — ‘future’ (as qualifier in compound)
कलिKali age
कलि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक — ‘Kali (age)’ (as member in compound)
निर्देशःindication/description
निर्देशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिर्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; समासः: तत्पुरुष (भविष्य-कलि-निर्देशः = ‘indication of future Kali’)
मोक्षःliberation
मोक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Genitive, Singular
परीक्षितःParīkṣit
परीक्षितः:
Sambodhana/Pratipadya (सम्बोधन/प्रातिपद्य)
TypeNoun
Rootपरीक्षित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
Speaker

Narada (in a synopsis/anukramanika context, traditionally in dialogue with Sanatkumara)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities
Y
Yadavas
K
Kali (Kali-yuga)
K
King Parikshit

FAQs

It compresses major Purāṇic lessons into a synopsis: worldly dynasties end (the Yādavas), ages change (Kali-yuga is foretold), yet liberation remains attainable (Parīkṣit’s mokṣa).

By emphasizing mokṣa even amid Kali-yuga’s decline, it supports the Purāṇic theme that turning to the Lord with faith—typical of Bhakti-oriented teaching—remains a viable means to liberation despite historical turmoil.

The verse primarily functions as an anukramaṇikā (topic-index) rather than a Vedāṅga lesson; practically, it signals Purāṇic time-reckoning (yuga framework) used alongside Jyotiṣa-style calendrical awareness for understanding Kali-yuga markers.

←Previous Verse
Next Verse→