Matsya Purana — Measures of Time: Caturyuga Computation, Shloka 48
त्रेतादौ संहता वेदाः केवलं धर्मसेतवः संरोधादायुषश्चैव व्यस्यन्ते द्वापरे च ते ऋषयस्तपसा वेदान् अहोरात्रमधीयते //
tretādau saṃhatā vedāḥ kevalaṃ dharmasetavaḥ saṃrodhādāyuṣaścaiva vyasyante dvāpare ca te ṛṣayastapasā vedān ahorātramadhīyate //
Vào đầu thời Tretā, các Veda còn kết tụ, chưa phân chia, chỉ làm những “cây cầu” nâng đỡ dharma. Nhưng do sự hạn chế và tuổi thọ suy giảm, đến thời Dvāpara chúng được sắp đặt thành các bộ phận. Khi ấy, các bậc ṛṣi nhờ khổ hạnh (tapas) mà học Veda suốt ngày đêm.
FAQs
It does not describe cosmic pralaya directly; instead, it explains a yuga-based decline—shortened lifespan and increasing limitation—which leads to the Vedas being organized into divisions in Dvāpara for preservation and accessibility.
It frames dharma as sustained by scripture: as human capacity diminishes with time, rulers and householders must rely on organized śāstra and learned ṛṣis/teachers to maintain dharma—supporting education, recitation, and right practice rather than assuming earlier-yuga capacities.
No Vāstu or temple-rule detail is stated; the ritual takeaway is that Vedic study (svādhyāya) and disciplined practice (tapas) are presented as the means by which the Vedas—and thus ritual correctness—are maintained in later yugas.