Shloka 7

Adhyaya 88 — The Manifestation of the Matrikas and the Slaying of Raktabija

Sanskrit

आयान्तं चण्डिका दृष्ट्वा तत्सैन्यमतिभीषणम् । ज्यास्वनैः पूरयामास धरणीगगनान्तरम् ॥

Transliteration

āyāntaṃ caṇḍikā dṛṣṭvā tatsainyam atibhiṣaṇam / jyāsvanaiḥ pūrayāmāsa dharaṇī-gaganāntaram

Translation

Thấy đạo quân vô cùng kinh khiếp đang tiến đến, Caṇḍikā làm vang dội khoảng không giữa đất và trời bằng tiếng bật dây cung của mình.

Word by Word

• आयान्तम्: coming, approaching
• आयान्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: आया (धातु: या + आ)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुं/नपुंसक द्वितीया एकवचन; (सैन्यम्)

• चण्डिका: Caṇḍikā
• चण्डिका: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चण्डिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवी-नाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having seen’

• तत्: that
• तत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सैन्यम्)

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• अति-भीषणम्: very terrifying
• अति-भीषणम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय/उपसर्गवत्) + भीषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (अत्यन्तं भीषणम्) विशेषणम् (सैन्यम्)

• ज्या-स्वनैः: with the sounds of bowstrings
• ज्या-स्वनैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ज्या (प्रातिपदिक) + स्वन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ज्यायाः स्वनाः)

• पूरयामास: filled
• पूरयामास: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूर् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage ‘filled’ (पूरय-)

• धरणी-गगन-अन्तरम्: the space between earth and sky
• धरणी-गगन-अन्तरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + गगन (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः (धरण्याः गगनस्य च अन्तरम्/मध्ये)

Speakers

• Narrator Ṛṣi

Primary Deities

• Caṇḍikā (Devī/Durgā)

Shakti Aspects

• Caṇḍikā (central); implicit martial śakti

Key Themes

• Divine assurance
• Sound as power (nāda-śakti)
• Psychological intimidation of adharma

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Devī does not answer intimidation with panic but with clarity and readiness. The bow-twang signifies preparedness rooted in confidence, not aggression.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Anucarita: the verse uses epic battlefield imagery to convey the turning of the tide through divine presence.

What is the esoteric significance?

Nāda (sound) precedes form: the bowstring’s resonance represents the awakening of śakti that pervades the whole inner ‘space’ (earth–sky), dislodging fear before direct confrontation.