Home›Markandeya Purana›Adhy. 85›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 10

Adhyaya 85 — The Gods’ Hymn to the Goddess and the Emergence of Kaushiki; Shumbha Sends His Envoy

Sanskrit

नैरृत्यै भूभृतां लक्ष्म्यै शर्वाण्यै ते नमो नमः ।

दुर्गायै दुर्गपारायै सारायै सर्वकारिण्यै ।

ख्यात्यै तथैव कृष्णायै धूम्रायै सततं नमः ॥

Transliteration

nairṛtyai bhūbhṛtāṃ lakṣmyai śarvāṇyai te namo namaḥ / durgāyai durgapārāyai sārāyai sarvakāriṇyai / khyātyai tathaiva kṛṣṇāyai dhūmrāyai satataṃ namaḥ

Translation

Kính lễ mãi mãi Ngài với danh Nairṛtī; kính lễ Lakṣmī của núi non; kính lễ Śarvāṇī. Kính lễ Durgā, Đấng đưa người vượt qua mọi gian nan; kính lễ Bản Thể, Đấng tác thành muôn sự. Thường kính lễ Khyāti, và cũng kính lễ Kṛṣṇā cùng Dhūmrā.

Word by Word
नैरृत्यैto Nairṛtī (goddess of the southwest/decay)
नैरृत्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनैरृती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
भूभृताम्of kings (earth-bearers)
भूभृताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभूभृत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural masculine
लक्ष्म्यैto Lakṣmī
लक्ष्म्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
शर्वाण्यैto Śarvāṇī (consort of Śarva/Śiva)
शर्वाण्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशर्वाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन; Dative singular pronoun ‘to you’
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayoga (सम्बोधन/उद्गार)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; exclamatory usage
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayoga (सम्बोधन/उद्गार)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; repetition for emphasis
दुर्गायैto Durgā
दुर्गायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
दुर्गपारायैto the one who is the far shore of difficulties
दुर्गपारायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक) + पारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दुर्गस्य पारा/पारम्); Dative singular feminine
सारायैto the essence
सारायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
सर्वकारिण्यैto the all-doing one
सर्वकारिण्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + कारिणी (प्रातिपदिक; from √कृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सर्वं करोति इति); Dative singular feminine
ख्यात्यैto fame/renown
ख्यात्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय; adverb ‘thus/so’
एवindeed
एव:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय; particle ‘indeed/just’
कृष्णायैto the dark one (Kṛṣṇā)
कृष्णायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकृष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
धूम्रायैto the smoky/grey one
धूम्रायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootधूम्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
सततम्always
सततम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय; adverb ‘always’
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayoga (सम्बोधन/उद्गार)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; exclamatory usage
Speakers
Devas (collective hymn)
Primary Deities
Devi
Shakti Aspects
['Nairriti''Lakshmi (of mountains)''Sharvani''Durga''Durgapara''Sara''Sarvakarini''Khyati''Krishna''Dhumra']
Key Themes
Protective goddessCrossing adversityAll-agency of ShaktiMultiform epithets

FAQs

The many names teach that the same Śakti governs all domains—fortune, fearsome protection, fame, and transformation. Devotion integrates life’s opposites under a single sacred principle.

Stotra (praise) within a narrative episode; serves dharma by prescribing remembrance of names and attributes for protection and success.

‘Durgapārā’ is the inner passage beyond the ‘fortress’ of ego and fear. Dark/smoky epithets (Kṛṣṇā, Dhūmrā) point to Devi’s presence even in obscurity and liminal states, not only in radiant forms.

←Previous Verse
Next Verse→