Home›Markandeya Purana›Adhy. 82›Shloka 14
←Previous Verse
Next Verse→

Markandeya Purana — Adhyaya 82, Shloka 14

Adhyaya 82 — The Rise of Mahishasura and the Manifestation of the Goddess from the Gods’ Tejas

Sanskrit

सौम्येन स्तनयोर्युग्मं मध्यं चैन्द्रेण चाभवत् । वारुणेन च जङ्घोरू नितम्बस्तेजसा भुवः ॥

Transliteration

saumyena stanayor yugmaṃ madhyaṃ caindreṇa cābhavat / vāruṇena ca jaṅghorū nitambas tejasā bhuvaḥ

Translation

Nhờ năng lực của Soma, đôi bầu ngực của Ngài thành tựu; nhờ năng lực của Indra, vòng eo của Ngài. Nhờ năng lực của Varuṇa, ống chân và đùi của Ngài; và nhờ quang huy của Đất Mẹ, đôi hông của Ngài.

Word by Word
सौम्येनby the lunar (Soma’s)
सौम्येन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसौम्य (सोम-सम्बन्धि, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (by Soma-related radiance)
स्तनयोःof the two breasts
स्तनयोः:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्तन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (6th/7th), द्विवचन; here genitive dual: 'of the two breasts'
युग्मम्pair
युग्मम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (subject: 'the pair')
मध्यम्the waist/middle
मध्यम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (subject: 'the waist/middle')
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
ऐन्द्रेणby Indra’s
ऐन्द्रेण:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootऐन्द्र (इन्द्र-सम्बन्धि, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (by Indra-related radiance)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अभवत्became
अभवत्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
वारुणेनby Varuṇa’s
वारुणेन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवारुण (वरुण-सम्बन्धि, प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (by Varuṇa-related radiance)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
जङ्घेthe two shanks
जङ्घे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजङ्घा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्ता (subject: 'the two shanks')
ऊरूthe two thighs
ऊरू:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्ता (subject: 'the two thighs')
नितम्बःhips, buttocks
नितम्बः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनितम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (subject: 'buttocks/hips')
तेजसाby the radiance
तेजसा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण (instrumental: 'by radiance')
भुवःof the Earth
भुवः:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive: 'of the Earth')
Speakers
Rishi narrator
Primary Deities
DeviSoma (Chandra)IndraVarunaBhumi (Earth)
Shakti Aspects
Devī’s embodied completeness sourced from cosmic regulators (SomaIndraVaruṇaBhūmi)
Key Themes
IconographyCosmic anatomyShakti embodimentRestoration of divine order

FAQs

The Goddess embodies the harmonious functioning of cosmic principles—nourishment (Soma), sovereignty (Indra), moral-cosmic order (Varuṇa), and stability (Earth).

Carita; descriptive theology that supports the ensuing combat narrative (dharma’s restoration through Devī).

The mapping of cosmic powers onto bodily regions suggests that the universe is mirrored in the divine body (and, by extension, in the subtle body). Devī’s form is a cosmogram: sovereignty, order, nourishment, and groundedness are integrated into one liberating power.

←Previous Verse
Next Verse→