Home›Markandeya Purana›Adhy. 35›Shloka 56
←Previous Verse
Next Verse→

Markandeya Purana — Adhyaya 35, Shloka 56

Adhyaya 35 — Madālasa’s Instruction on Purity, Impurity, and Corrective Rites (Śauca and Aśauca)

Sanskrit

धर्मतो धनमाहार्यं यष्टव्यञ्चापि यत्नतः ।

यच्चापि कुर्वतो नात्मा जुगुप्सामेति पुत्रक ! ॥

Transliteration

dharmato dhanam āhāryaṃ yaṣṭavyañ cāpi yatnataḥ /

yac cāpi kurvato nātmā jugupsām eti putraka !

Translation

Của cải nên được tạo lập bằng phương tiện chính đáng, và tế lễ phải được thực hành với sự nỗ lực. Và điều gì mà khi làm, tự thân không rơi vào sự ghê tởm chính mình—thì hãy làm điều ấy, hỡi con yêu dấu.

Word by Word
धर्मतःaccording to dharma / righteously
धर्मतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), हेतौ/प्रकारे (by/according to dharma)
धनम्wealth
धनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative/2nd), एकवचन (singular)
आहार्यम्to be obtained/collected
आहार्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + हृ (धातु) + यत् (कृत्प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular)
यष्टव्यम्to be sacrificed / should perform sacrifice
यष्टव्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootयज् (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/समुच्चय (also/even)
यत्नतःwith effort, diligently
यत्नतः:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), प्रकारे (with effort)
यत्that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular); सम्बन्धक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
कुर्वतःof (one) doing
कुर्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृत्प्रत्यय)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive/6th), एकवचन (singular)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
आत्माthe self
आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
जुगुप्साम्disgust, self-reproach
जुगुप्साम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजुगुप्सा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (accusative/2nd), एकवचन (singular)
एतिgoes to, attains
एति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
पुत्रकdear son
पुत्रक:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सम्बोधन (vocative/8th), एकवचन (singular)
Speakers
Instructional discourse within Alarka-anuśāsana frame (addressing ‘putraka’i.e.son)
Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes
Right livelihoodYajñaConscience/inner moral senseDharma

FAQs

Dharma is validated by both śāstra and conscience: earn cleanly, worship diligently, and avoid acts that leave inner shame—this is an internal test for ethical action.

Didactic dharma teaching; not pañcalakṣaṇa.

‘Self-disgust’ is the subtle indicator of tamas and inner fracture. The verse points to integrity (antar-śauca) as the hidden foundation of outer ritual.

←Previous Verse
Next Verse→