Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Adhyaya 28Alarka Inquires into Varna and Ashrama Dharma; Madalasa Defines the Fourfold Duties

मदालसोवाच दानमध्ययनं यज्ञो ब्राह्मणस्य त्रिधा मतः ।

नान्यश्चतुर्थो धर्मोऽस्ति धर्मस्तस्यापदं विना ॥

madālasovāca dānam adhyayanaṃ yajño brāhmaṇasya tridhā mataḥ / nānyaś caturtho dharmo 'sti dharmas tasyāpadaṃ vinā

Madālasā nói: Đối với một brāhmaṇa, dharma được xem là ba phần—bố thí, học tập (thánh điển), và tế tự (yajña). Không có bổn phận thứ tư cho người ấy, trừ khi gặp thời khốn khó (āpaddharma).

मदालसाMadālasā
मदालसा:
कर्ता (Karta/Speaker)
TypeNoun
Rootमदालसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दानम्giving; charity
दानम्:
कर्ता/विषय (Item in list)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अध्ययनम्study (of Veda)
अध्ययनम्:
कर्ता/विषय (Item in list)
TypeNoun
Rootअध्ययन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
कर्ता/विषय (Item in list)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्राह्मणस्यof a Brahmin
ब्राह्मणस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
त्रिधाthreefold
त्रिधा:
क्रियाविशेषण/प्रकार (Manner)
TypeIndeclinable
Rootत्रिधा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner: ‘in three ways’)
मतःis held (to be)
मतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘considered/held’
not
:
सम्बन्ध/अव्यय (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
अन्यःother
अन्यः:
कर्ता/विषय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चतुर्थःfourth
चतुर्थः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
धर्मःduty; dharma
धर्मः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्तिexists; is
अस्ति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
धर्मःduty; dharma
धर्मः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him/that (Brahmin)
तस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
आपदम्calamity; distress
आपदम्:
अपादान/निमित्त (Condition; ‘except in calamity’)
TypeNoun
Rootआपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विनाwithout; except
विना:
सम्बन्ध/अव्यय (Exclusion)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय, वर्जनार्थक (prepositional indeclinable: ‘without/except’)
Madālasā to Alarka

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaVarṇadharmaBrāhmaṇa dutiesYajñaDānaAdhyayanaĀpaddharma

FAQs

The brāhmaṇa ideal is defined by learning, generosity, and sacrificial responsibility; flexibility (āpaddharma) is acknowledged only under genuine hardship.

A dharma-śāstric insert within purāṇic narrative; not a direct pancalakṣaṇa component.

The triad can be read as purification of possession (dāna), purification of intellect (adhyayana), and purification of action (yajña)—a threefold discipline.