Markandeya Purana — Adhyaya 26, Shloka 10

Adhyaya 26 — Madālasa Names Alarka and Reorients Him Toward Kshatriya Duty

Sanskrit

शोभनानीति नामानि मया मन्ये कृतानि वै ।

योग्यानि क्षत्रबन्धूनां शौर्याटोपयुतानि च ॥

Transliteration

śobhanānīti nāmāni mayā manye kṛtāni vai / yogyāni kṣatrabandhūnāṃ śauryāṭopayutāni ca

Translation

“Ta cho rằng những cái tên ta đã đặt thật là tốt đẹp—xứng đáng với dòng dõi kṣatriya, và mang vẻ rạng rỡ của dũng khí.”

Word by Word

• शोभनानि: good/beautiful
• शोभनानि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: śobhana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; predicate adjective with ‘nāmāni’

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative)

• नामानि: names
• नामानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: nāman (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• मया: by me
• मया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• मन्ये: I think
• मन्ये: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √man (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• कृतानि: made
• कृतानि: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: √kṛ (धातु) + kta (कृत्)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; agreeing with ‘nāmāni’

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: vai (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis/indeed)

• योग्यानि: suitable
• योग्यानि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: yogya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; predicate adjective with ‘nāmāni’

• क्षत्रबन्धूनाम्: of the kṣatriya kinsmen
• क्षत्रबन्धूनाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: kṣatra (प्रातिपदिक) + bandhu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षत्रस्य बन्धवः) ‘kinsmen of kṣatriyas’

• शौर्याटोपयुतानि: endowed with valor and pomp
• शौर्याटोपयुतानि: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: śaurya (प्रातिपदिक) + āṭopa (प्रातिपदिक) + yuta (प्रातिपदिक/क्त from √yuj)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वपूर्वपद/समाससदृश (शौर्य-आटोप) + तृतीया-तत्पुरुष (तेन युतानि)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात

Speakers

• King

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Kṣatriya dharma (worldly)
• Honor culture
• Social role and identity
• Pride in lineage

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The verse articulates the normative social lens: names should reinforce varṇa-role and public ideals. The narrative will test whether social-role reinforcement is the highest good for the soul.

How does this fit the Pancalakṣaṇa (5 characteristics)?

Dharma discussion within a narrative setting (upākhyāna). It touches varṇāśrama expectations rather than cosmology or creation cycles.

What is the esoteric significance?

‘Pomp of valor’ (āṭopa) hints at māyā-like display: the external theater of power that can obscure the inner Self—setting the stage for Madālasa’s corrective.