Shloka 56
Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
महतो रथवंशस्य नानाध्वजपताकिन: । बलाहकाग्रे सूर्यो वा य एष प्रमुखे स्थित:
arjuna uvāca | mahato rathavaṁśasya nānādhvajapatākinaḥ | balāhakāgre sūryo vā ya eṣa pramukhe sthitaḥ |
Arjuna nói: “Hãy nhìn người đứng ngay nơi tiền tuyến của đạo quân chiến xa mênh mông ấy, rợp cờ xí và phướn hiệu—rực sáng như mặt trời ló ra trước khối mây dày. Đó là Bhīṣma, con của Śāntanu, chính bậc tổ phụ của chúng ta: ngồi trên cỗ xe lộng lẫy, mang cây cung hùng mạnh, nổi bật bởi những phù hiệu và nghi trượng vương quyền. Thế nhưng, dẫu có uy nghi của bậc quân vương, ngài vẫn đặt mình dưới mệnh lệnh của Duryodhana; và chính cảnh ấy khiến lòng ta cháy bỏng vì sầu đau.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical pain caused when a venerable elder, worthy of honor and independent authority, submits to an unrighteous command. It frames a dharma-conflict: reverence for elders and loyalty to one’s side versus the sorrow of seeing greatness harnessed to adharma.
Arjuna identifies the foremost warrior shining at the head of the army as Bhīṣma, Śāntanu’s son. He describes Bhīṣma’s splendor and martial eminence, then laments that Bhīṣma, despite his stature, serves under Duryodhana—an image that deeply distresses him.