Shloka 27
Virāṭa-parva Adhyāya 13 — Kīcaka’s Proposition and Draupadī’s Dharmic Refusal
उभौ परमसंद्ृष्टी मत्ताविव महागजौ | कृतप्रतिकृतैश्षित्रैर्बाहुभिश्व सुसड्कटै: । संनिपातावधूतैश्न प्रमाथोन््मथनैस्तथाः,दोनोंमें भरपूर हर्ष और उत्साह भरा था। दोनों ही मतवाले गजराजोंकी भाँति एक-दूसरेसे भिड़े हुए थे। जब एक-दूसरेका कोई अंग जोरसे दबाता, तब दूसरा फौरन उसका प्रतीकार करता--उस अंगको उसकी पकड़से छुड़ा लेता था। दोनों एक-दूसरेके हाथोंको मुट्टीसे पकड़कर विवश कर देते और विचित्र ढंगसे परस्पर प्रहार करते थे। दोनों आपसमें गुँथ जाते और फिर धक्के देकर एक दूसरेको दूर हटा देते। कभी एक-दूसरेको पटककर जमीनपर रगड़ता, तो दूसरा नीचेसे ही कुलाँचकर ऊपरवालेको दूर फेंक देता या उसे लिये-दिये खड़ा हो अपने शरीरसे दबाकर उसके अंगोंको भी मथ डालता था
ubhau paramasaṃdṛṣṭī mattāv iva mahāgajau | kṛtapratikṛtaiś citrair bāhubhiś ca susaṅkaṭaiḥ || saṃnipātāvadhūtaiś ca pramāthonmathanais tathā ||
Vaiśampāyana nói: Hai đấu thủ, ngang tài ngang chí, lao vào nhau như hai voi chúa say men. Với cánh tay mạnh mẽ khóa chặt, họ liên tiếp đổi thế, phản kẹp và bẻ gỡ—mỗi người lập tức phá được thế giữ của đối phương. Họ nắm chặt tay nhau, ghì ép cho đối phương bất lực, ra đòn theo những lối lạ, quấn siết ngực kề ngực rồi lại xô bật ra. Có lúc một người quật ngã kẻ kia và nghiến ép xuống đất; có lúc người ở dưới bật dậy, hất văng đối thủ, hoặc đứng lên trong khi vẫn gánh lấy thân người kia, dùng sức thân mình mà đè nghiền, xoáy vặn tứ chi. Cảnh ấy không chỉ là cơn giận dữ, mà còn là sự bền gan có kỷ luật và ý chí lấy sức đáp sức trong cuộc so tài của những kẻ ngang hàng.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined endurance and parity in contest: strength is shown not only by striking but by composure, quick countering, and resilience. Ethically, it portrays controlled prowess—answering force with measured skill rather than uncontrolled cruelty.
Two evenly matched fighters grapple intensely like rutting elephants—locking arms, reversing holds, throwing, pushing apart, and crushing in close combat—each immediately countering the other’s maneuvers.