Shloka 6
इन्द्रवृत्रयुद्धवर्णनम्
Indra–Vṛtra Conflict and the Adversaries’ Tapas-Targeting Counsel
Devanagari script
अगस्त्य एव कृत्स्नं तु वातापिं बुभुजे ततः । भुक्तवत्यसुरो55ह्लानमकरोत् तस्य चेल्वल:,अगस्त्यजी ही वातापिका सारा मांस खा गये; जब वे भोजन कर चुके, तब असुर इल्वलने वातापिका नाम लेकर पुकारा
Transliteration
agastya eva kṛtsnaṃ tu vātāpiṃ bubhuje tataḥ | bhuktavān asuro ’hlānam akarot tasya celvalaḥ ||
Translation
Lomaśa kể: Chỉ một mình Agastya đã ăn trọn Vātāpi. Khi bậc thánh đã dùng xong, asura Ilvala, toan chế nhạo và hại ngài, liền gọi Vātāpi đích danh—mong hắn lại phá bụng chui ra. Nhưng câu chuyện cho thấy mưu độc nhắm vào người chính trực rốt cuộc quay lại hại kẻ bày mưu, còn sức mạnh tâm linh do kỷ luật và tu khổ hạnh nâng đỡ thì che chở bậc hiền.
Word by Word
अगस्त्यःAgastya (sage)
अगस्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootअगस्त्य
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कृत्स्नम्entire/whole
कृत्स्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/and
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वातापिम्Vātāpi (asura)
वातापिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवातापि
FormMasculine, Accusative, Singular
बुभुजेate/consumed
बुभुजे:
TypeVerb
Rootभुज्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
भुक्तवत्having eaten / one who has eaten
भुक्तवत्:
Karta
TypeAdjective
Rootभुज्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्तवतुँ (past active participle)
असुरःthe asura (demon)
असुरः:
Karta
TypeNoun
Rootअसुर
FormMasculine, Nominative, Singular
इल्वलःIlvala
इल्वलः:
Karta
TypeNoun
Rootइल्वल
FormMasculine, Nominative, Singular
आह्वानम्a call/invocation
आह्वानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआह्वान
FormNeuter, Accusative, Singular
अकरोत्made/did
अकरोत्:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इल्वलःIlvala
इल्वलः:
Karta
TypeNoun
Rootइल्वल
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
लोगमश उवाच
Characters & Entities
L
LomaśaA
AgastyaV
VātāpiI
IlvalaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes