Shloka 22
Tīrtha-yātrā: Prayāga-saṅgama and Gayaśiras—Rājarṣi Gaya’s Mahāyajña
Devanagari script
मनो हादुष्टं शौचाय पर्याप्तं वै नराधिप । मैत्रीं बुद्धिं समास्थाय शुद्धास्तीर्थानि द्रक्ष्यथ,नरेश्वर! यदि मन राग-द्वेषसे दूषित न हो तो वह शुद्धिके लिये पर्याप्त माना गया है। सब प्राणियोंके प्रति मैत्री-बुद्धिका आश्रय ले शुद्धभावसे तीर्थोंका दर्शन करो
Translation
Ô bậc quân vương! Nếu tâm không bị nhiễm ô bởi tham ái và sân hận, thì chính tâm ấy đã được xem là đủ cho sự thanh tịnh. Hãy nương nơi trí hướng thiện—lòng thân ái đối với mọi loài—mà chiêm bái các thánh địa với tâm trong sạch.
Word by Word
मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
अदुष्टम्not corrupted/untainted
अदुष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootदुष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
शौचायfor purification
शौचाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootशौच
FormNeuter, Dative, Singular
पर्याप्तम्sufficient
पर्याप्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपर्याप्त
FormNeuter, Nominative, Singular
वैindeed/assuredly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
मैत्रीम्friendliness
मैत्रीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमैत्री
FormFeminine, Accusative, Singular
बुद्धिम्attitude/mindset
बुद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
समास्थायhaving adopted/assuming
समास्थाय:
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्था
FormAbsolutive (Tumun/Lyap), Parasmaipada (usage)
शुद्धाःpure (you all)
शुद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुद्ध
FormMasculine, Nominative, Plural
तीर्थानिholy places/pilgrimage sites
तीर्थानि:
Karma
TypeNoun
Rootतीर्थ
FormNeuter, Accusative, Plural
द्रक्ष्यथyou will see/visit
द्रक्ष्यथ:
TypeVerb
Rootदृश्
FormFuture (Lृट्), Second, Plural, Parasmaipada
नरेश्वरO lord of men (king)
नरेश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes