Shloka 21
शरीरनियमं प्राहुब्राह्मिणा मानुषं व्रतम् । मनोविशुद्धां बुद्धि च दैवमाहुर्त्रतं द्विजा:,ब्राह्मणलोग शरीर-शुद्धिके नियमको “मानुषव्रत” बताते हैं और मनके द्वारा शुद्ध की हुई बुद्धिको 'दैवव्रत' कहते हैं
śarīra-niyamaṃ prāhur brāhmaṇā mānuṣaṃ vratam | mano-viśuddhāṃ buddhiṃ ca daivam āhur vrataṃ dvijāḥ ||
Vaiśampāyana nói: Các Bà-la-môn tuyên rằng kỷ luật thân thể là “nhân nguyện”, còn hàng nhị sinh gọi trí tuệ được tâm thanh lọc là “thiên nguyện”. Lời dạy ấy phân biệt sự kiềm chế bên ngoài với sự tịnh hóa bên trong, và đặt giá trị đạo đức cao hơn vào sự trong sáng, thiêng liêng của nhận thức.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse ranks two kinds of observance: external bodily regulation is a “human” level of vow, while the purification of intellect through a purified mind is termed “divine,” implying that inner clarity and discernment are the higher spiritual discipline.
Vaiśampāyana reports a doctrinal distinction taught by Brahmins: they define and name two categories of vrata—one focused on bodily restraint and another focused on inner purification—within the broader Vana Parva discourse on dharma and right conduct.