Udīcī-diśi Tīrtha-kīrtana
Northern Sacred Places Enumeration
एकत:ः सरित: सर्वा गड़ाद्या: सलिलोच्चया: । पयोष्णी चैकत: पुण्या तीर्थेभ्यो हि मता मम,एक ओर अगाध जलराशिसे भरी हुई गंगा आदि सम्पूर्ण नदियाँ हों और दूसरी ओर केवल पुण्यसलिला पयोष्णी नदी हो तो वही अन्य सब नदियोंकी अपेक्षा श्रेष्ठ है; ऐसा मेरा विचार है
ekataḥ saritaḥ sarvā gaṅgādyāḥ salilocchayāḥ | payoṣṇī caikataḥ puṇyā tīrthebhyo hi matā mama ||
Dhaumya nói: “Giả như một bên là tất cả các dòng sông—như sông Hằng—dâng đầy nước sâu, cuồn cuộn phong phú; còn bên kia chỉ có riêng dòng Payoṣṇī linh thiêng, thì theo phán đoán của ta, chỉ một mình Payoṣṇī cũng vượt hơn hết thảy các sông khác với tư cách là nơi tích tụ công đức (tīrtha). Số lượng và vẻ huy hoàng bề ngoài không quyết định sự ưu việt tâm linh; chính sự thanh tịnh và năng lực tīrtha mới làm nên điều ấy.”
धौम्य उवाच
Spiritual excellence is not measured by size or abundance (many great rivers with deep waters) but by sanctity and tīrtha-power; a single truly holy place can surpass many outwardly grand ones.
Dhaumya, speaking in the Vana Parva context of sacred places and pilgrimage, asserts the special superiority of the Payoṣṇī river as a tīrtha, even when compared against all major rivers like the Gaṅgā.