Shloka 10
Avanti–Narmadā–Puṣkara Tīrtha-Kathana (धौम्यकथितं तीर्थवर्णनम्)
यजेत वाश्वमेधेन नीलं वा वृषमुत्सूजेत् । उत्तारयति संतत्या दशपूर्वान् दशावरान्,'पुरुषसिंह! उस गयाके विषयमें ही प्राचीनलोग यह कहा करते हैं कि “बहुत-से पुत्रोंकी इच्छा करनी चाहिये; सम्भव है उनमेंसे एक भी गया जाय या अश्वमेधयज्ञ करे अथवा नीलवृषका- उत्सर्ग करे। ऐसा पुरुष अपनी संततिद्वारा दस पहलेकी और दस बादकी पीढ़ियोंका उद्धार कर देता है”
yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣam utsṛjet | uttārayati saṃtatyā daśa pūrvān daśāparān |
Vaiśampāyana nói: “Hãy để một người cử hành tế lễ Aśvamedha, hoặc phóng thả một con bò đực màu lam sẫm (nīla-vṛṣa) như một lễ vật hiến tặng đã được thánh hóa. Nhờ công đức chảy qua dòng dõi, người ấy cứu độ mười đời trước và mười đời sau.” Ở đây người xưa được dẫn lời để nhấn mạnh giá trị đạo đức của việc mong cầu con cháu xứng đáng: dẫu chỉ một hậu duệ thực hiện đại lễ hay một sự phóng thả đầy công đức, phúc ấy cũng được tin là nâng đỡ cả huyết thống.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that major acts of dharmic merit—such as the Aśvamedha or the consecrated release of a bull—are believed to benefit not only the doer but also the wider lineage, uplifting ten generations before and after. It supports the traditional ideal of seeking virtuous offspring who may perform such meritorious deeds.
Vaiśampāyana cites an old saying while discussing the religious significance of Gayā-related merit and ancestral uplift. He explains that even if only one descendant performs a great sacrifice or a notable gift, the resulting merit is thought to redeem a broad span of the family line.