Shloka 104
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
जाती: स स्मरते बद्दीर्नाकपृष्ठे च मोदते । गम्यान्यपि च तीर्थानि कीर्तितान्यगमानि च
jātīḥ sa smarate baddhīr nākapṛṣṭhe ca modate | gamyāny api ca tīrthāni kīrtitāny agamāni ca
Pulastya nói: “Người ấy nhớ lại vô số kiếp sinh mà mình từng bị trói buộc, và hoan hỷ trên đỉnh trời. Người ấy cũng hồi tưởng những bến thánh (tīrtha) mà mình đã thật sự đến, và cả những thánh địa chỉ được truyền tụng—dẫu chưa từng đặt chân tới.”
पुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse underscores karmic continuity: even in heavenly enjoyment one retains awareness of past bondage and of one’s religious acts—both performed pilgrimages and merely heard-of holy places—highlighting that merit and memory follow the soul beyond a single life.
Pulastya is describing the post-mortem experience of a person who attains heaven: he delights there, yet remembers prior constrained existences and recollects the tīrthas he visited as well as those he only heard praised but did not reach.