Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
तत्र स्नात्वार्चयित्वा च दैवतानि थ। न दुर्गतिमवाप्रोति वाजपेयं च,राजन्! ये सब तीर्थ रुद्रकोटिमें, कूपमें और कुण्डोंमें हैं। भरतशिरोमणे! वहीं इलास्पदतीर्थ है, जिसमें स्नान और देवता-पितरोंका पूजन करनेसे मनुष्य कभी दुर्गतिमें नहीं पड़ता और वाजपेययज्ञका फल पाता है
tatra snātvārcayitvā ca daivatāni tathā | na durgatim avāpnoti vājapeyaṁ ca, rājan | ye sarva-tīrthā rudrakoṭyāṁ kūpeṣu ca kuṇḍeṣu ca santi | bharata-śiromaṇe! tatraivailāspada-tīrthaṁ, yasmin snāna-devatā-pitṛ-pūjanena manuṣyo na kadācit durgatiṁ gacchati, vājapeya-yajñasya ca phalaṁ prāpnoti ||
Ghūlastya nói: “Tâu đại vương, tắm gội tại đó và cúng lễ chư thiên, người ấy không sa vào bất hạnh và đạt công đức ngang với tế lễ Vājapeya. Tất cả các tīrtha đều ở đó—tại Rudrakoṭī, nơi giếng và các ao hồ. Hỡi viên ngọc miện của dòng Bharata, ngay tại đó có thánh địa Ilāspada; tắm gội nơi ấy và phụng thờ chư thiên cùng tổ tiên (pitṛ), người ta chẳng bao giờ rơi vào kết cục dữ, mà được quả phúc của nghi lễ Vājapeya.”
घुलस्त्य उवाच
The verse teaches that disciplined pilgrimage—bathing (snāna) and worship (arcana), including offerings to ancestors—purifies one’s destiny and yields great religious merit, symbolically equated with the fruit of the Vājapeya sacrifice.
A speaker named Ghūlastya is describing the greatness of specific sacred sites (Rudrakoṭi and Ilāspada-tīrtha) to a king, explaining that bathing and performing worship there protects one from durgati (an evil end) and grants exalted sacrificial merit.