Shloka 173
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
तीर्थेषु सर्वदेवानां स्नात: स पुरुषर्षभ । सर्वदुःखै: परित्यक्तो द्योतते शशिवन्नर:,शत्रुदमन महाराज! पद्मनाभ भगवान् नारायणके निकट जाकर (उनका दर्शन करके) मनुष्य तेजस्वी रूप धारण करके भगवान् विष्णुके लोकमें जाता है। पुरुषरत्न! सब देवताओंके तीर्थोंमें स्नान करके मनुष्य सब दु:खोंसे मुक्त हो चन्द्रमाके समान प्रकाशित होता है
tīrtheṣu sarvadevānāṁ snātaḥ sa puruṣarṣabha | sarvaduḥkhaiḥ parityakto dyotate śaśivannaraḥ |
Ghūlastya nói: “Hỡi bậc tráng kiện như bò mộng giữa loài người, ai đã tắm ở các bến thiêng của hết thảy chư thiên thì được lìa mọi sầu khổ; thoát khỏi mọi nỗi thống khổ, người ấy sáng giữa nhân gian như vầng trăng. Lời dạy là: hành hương và tẩy tịnh theo nghi lễ, khi được thực hiện với lòng tôn kính, được xem như con đường gột rửa nội tâm và nâng dậy khỏi u sầu, đưa đến một đời sống rạng ngời và được đổi mới về đạo hạnh.”
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse presents tīrtha-snān (bathing at sacred places) as a dharmic act that symbolically and spiritually removes sorrow and impurity, leading to a state of radiance and well-being—an ethical renewal expressed through the image of moonlike brightness.
A speaker named Ghūlastya addresses a revered listener (“best of men”) and praises the fruit of pilgrimage: one who bathes at the tīrthas associated with the gods becomes free from suffering and shines like the moon, reinforcing the Mahābhārata’s tīrtha-yātrā motif in the Vana Parva.