Shloka 14
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
दशाश्रवमेधे स्नात्वा च तदेव फलमाप्नुयात् सर्पदेवीं समासाद्य नागानां तीर्थमुत्तमम्,महाराज! वहाँसे पृथिवीतीर्थमें जाकर स्नान करनेसे सहस्र गोदानका फल प्राप्त होता है। राजन! वहाँसे तीर्थसेवी मनुष्य शालूकिनीमें जाकर दशाश्वमेधतीर्थमें स्नान करनेसे उसी फलका भागी होता है। सर्पदेवीमें जाकर उत्तम नागतीर्थका सेवन करनेसे मनुष्य अग्निष्टोमका फल पाता और नागलोकमें जाता है। धर्मज्ञ! वहाँसे तरन्तुक नामक द्वारपालके पास जाय। वहाँ एक रात निवास करनेसे सहसख्र गोदानका फल होता है। वहाँसे नियमपूर्वक नियमित भोजन करते हुए पंचनदतीर्थमें जाय और वहाँ कोटितीर्थमें स्नान करे। इससे अश्वमेधयज्ञका फल प्राप्त होता है। अश्विनीतीर्थमें जाकर स्नान करनेसे मनुष्य रूपवान् होता है
daśāśvamedhe snātvā ca tadeva phalam āpnuyāt | sarpadevīṁ samāsādya nāgānāṁ tīrtham uttamam ||
Ghūlastya nói: “Ai tắm gội tại thánh địa Daśāśvamedha (Daśāśvamedha-tīrtha) thì đạt đúng công đức ấy. Đến Sarpadevī, bến thiêng tối thượng của loài Nāga, người ấy được quả báo của một đại tế lễ và được dẫn về cõi Nāga. Vì thế, con đường hành hương được dạy như một kỷ luật của dharma: nhờ du hành có điều độ, tắm gội với lòng cung kính và tự chế, người ta tích lũy công đức sánh với những nghi lễ Veda tốn kém.”
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
That disciplined tīrtha-yātrā (pilgrimage) and reverent bathing can yield merit comparable to major Vedic sacrifices, making dharma accessible through self-restraint, faith, and sacred travel rather than only through expensive rites.
Ghūlastya is describing a sequence of pilgrimage sites and the specific spiritual ‘fruits’ (phala) obtained by bathing or visiting them, highlighting Daśāśvamedha and Sarpadevī as places conferring exceptional merit connected with sacrifice and the Nāgas.