Shloka 99
Pulastya’s Tīrtha Enumeration: Sarasvatī, Naimiṣa, Gayā, and Associated Phalaśruti
Chapter 82
गवां शतसहस्रेण राजसूयशतेन च । अश्वमेधसहस्रेण श्रेयान् सप्तार्चिषे चरु:,उनपर प्रसन्न होकर भगवानने उन्हें अष्टगुण-ऐश्वर्य अर्थात् अणिमा आदि आठ सिद्धियाँ प्रदान कीं। महाराज! तत्पश्चात् उनकी इच्छाके अनुसार अन्यान्य वर देकर भगवान् केशव वहाँसे उसी प्रकार अन्तर्धान हो गये, जैसे मेघोंकी घटामें बिजली तिरोहित हो जाती है। भारत! इसीलिये वह तीर्थ तीनों लोकोंमें सप्तचरुके नामसे विख्यात है। वहाँ अग्निके लिये दिया हुआ चरु एक लाख गोदान, सौ राजसूययज्ञ और सहस्र अश्वमेधयज्ञसे भी अधिक कल्याणकारी है। राजेन्द्र! वहाँसे लौटकर रुद्रपद नामक तीर्थमें जाय। वहाँ महादेवजीकी पूजा करके तीर्थयात्री पुरुष अश्वमेधका फल पाता है
gavāṁ śata-sahasreṇa rājasūya-śatena ca | aśvamedha-sahasreṇa śreyān saptārcīṣe caruḥ ||
Ghūlastya nói: “Lễ vật (caru) dâng tại đây cho Thần Lửa Bảy Ngọn (Saptārcis) còn thù thắng hơn việc bố thí một trăm nghìn con bò, hơn một trăm lễ Rājasūya, và hơn một nghìn lễ Aśvamedha.” Trong mạch văn, đoạn này ca ngợi công đức phi thường của lòng sùng tín chân thành và sự thờ phụng đúng pháp nơi bến thiêng: chỉ một lễ hiến cúng đúng đắn, làm với niềm tin tại đúng tīrtha, có thể vượt xa những phô trương nghi lễ vương quyền. Lại còn chỉ dẫn người hành hương: sau khi rời nơi này, hãy đến tīrtha mang tên Rudrapada; thờ phụng Mahādeva tại đó sẽ được quả báo ngang với Aśvamedha.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that sincere, properly performed worship at a sacred tīrtha can yield merit surpassing even enormous royal sacrifices and lavish gifts; inner devotion and right ritual context outweigh sheer scale.
The speaker extols a particular tīrtha associated with the Seven-flamed Fire, declaring that an oblation (caru) offered there exceeds the merit of vast donations and major sacrifices, and then points pilgrims onward to Rudrapada to worship Mahādeva for Aśvamedha-like merit.