Shloka 80

Puṣkara-Tīrtha-Māhātmya and the Phala of Pilgrimage

Nārada–Yudhiṣṭhira; Pulastya–Bhīṣma Transmission

Devanagari script

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि अर्जुनानुशोचने अशीतितमो<थध्याय: ।। ८० || इस प्रकार श्रीमह्ाभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें अजुनके लिये पाण्डवॉका अनुतापविषयक जअसीवाँ अध्याय पूरा हुआ

Transliteration

iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi tīrthayātrāparvaṇi arjunānuśocane aśītitamo 'dhyāyaḥ || 80 ||

Translation

Như vậy kết thúc chương thứ tám mươi của Vana Parva trong Thánh sử Śrī Mahābhārata, thuộc phần Tīrthayātrā-parva (hành hương đến các bến nước linh thiêng), nói về nỗi than khóc của các Pāṇḍava đối với Arjuna (Dhanañjaya). Lời kết (colophon) này đánh dấu sự khép lại của đơn vị văn bản, đặt toàn bộ lời bàn trước đó như một phản ứng vừa đạo lý vừa cảm xúc trước sự vắng mặt của Arjuna và gánh nặng dharma mà các anh em của chàng đang mang trên vai.

Word by Word

• इति: thus; so
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• श्रीमहाभारते: in the auspicious Mahabharata
• श्रीमहाभारते: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: श्रीमहाभारत
• Form: Neuter, Locative, Singular

• वनपर्वणि: in the Vana-parvan (Forest Book)
• वनपर्वणि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: वनपर्वन्
• Form: Neuter, Locative, Singular

• तीर्थयात्रापर्वणि: in the Tirtha-yatra-parvan (Pilgrimage section)
• तीर्थयात्रापर्वणि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: तीर्थयात्रापर्वन्
• Form: Neuter, Locative, Singular

• अर्जुनानुशोचने: in (the topic called) 'lamentation for Arjuna'
• अर्जुनानुशोचने: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अर्जुन-अनुशोचन
• Form: Neuter, Locative, Singular

• अशीतितमः: eightieth
• अशीतितमः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अशीतितम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta
• Type: Noun
• Root: अध्याय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

सहदेव उवाच

Characters & Entities

• Mahābhārata
• Vana Parva
• Tīrthayātrā Parva
• Arjuna
• Pāṇḍavas

Educational Q&A

What is the core teaching?

The colophon frames the preceding material as a dharmic and emotional reflection: the Pāṇḍavas’ sorrow for Arjuna highlights responsibility, mutual dependence among brothers, and the ethical weight of separation during a period of trial.

What is happening in the narrative?

This verse is a concluding colophon: it announces that the eightieth chapter has ended in the Vana Parva, within the Tīrthayātrā section, and specifies the topic as the Pāṇḍavas’ lamentation regarding Arjuna.