Shloka 78
Kāmyake Arjuna-viyogaḥ — The Pandavas’ despondency in Kāmyaka during Arjuna’s absence
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत नलोपाख्यानपर्वमें पुष्करको हराकर राजा नलके अपने नगरमें आनेसे सम्बन्ध रखनेवाला अठठ्ठत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraṃ śrīmahābhārate vanaparvaṇi antargate nalopākhyānaparvaṇi puṣkaraṃ haritvā rājā nalasya svanagaraṃ pratyāgamanena sambandhaṃ rakhne vālā aṣṭasaptatitamo ’dhyāyaḥ samāptaḥ
Như vậy kết thúc chương thứ bảy mươi tám của thiên Nala (Nala-upākhyāna) thuộc Vana Parva của Śrī Mahābhārata, thuật việc vua Nala đánh bại Puṣkara và những sự kiện liên quan đến việc Nala trở về kinh thành của mình. Lời kết báo hiệu trật tự chính đáng được phục hồi sau thử thách: kiên trì, tự chủ và giữ vững dharma đưa đến sự thu hồi vương quyền và nền ổn định.
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The chapter-colophon emphasizes dharmic restoration: after suffering and error, steadfast effort and regained self-control lead to the re-establishment of rightful order—symbolized by Nala’s victory over Puṣkara and his return to kingship.
This is the concluding statement (colophon) marking the end of the seventy-eighth chapter of the Nalopākhyāna within Vana Parva, summarizing that Nala has defeated Puṣkara and that the narrative now concerns Nala’s return to his own city.