Shloka 27
Kāmyake Arjuna-viyogaḥ — The Pandavas’ despondency in Kāmyaka during Arjuna’s absence
दहामानेन तु हृदा शरणार्थी महावने । ब्राह्मणान् विविधज्ञानान् पर्यपृच्छद् युधिष्ठिर:,अर्जुनके वियोगमें संतप्त हृदयवाले वे युधिष्ठिर निर्भय आश्रयकी इच्छा रखते हुए उस महान् वनमें रहते थे और अनेक प्रकारके ज्ञानसे सम्पन्न ब्राह्मणोंस अपना मनोगत अभिप्राय पूछा करते थे
dahāmanena tu hṛdā śaraṇārthī mahāvane | brāhmaṇān vividhajñānān paryapṛcchad yudhiṣṭhiraḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Với trái tim bừng cháy vì đau đớn, Yudhiṣṭhira—tìm nơi nương tựa và sự trấn an—đã ở lại trong khu rừng mênh mông ấy. Tại đó, ngài nhiều lần hỏi han các brāhmaṇa uyên bác, những bậc thông tuệ đa ngành, bày tỏ những nỗi bận lòng đè nặng trong tâm. Cảnh ấy khắc họa một vị vua lưu đày rời xa quyền lực để tìm lời chỉ giáo, mong đạt sự sáng tỏ theo dharma giữa mất mát riêng tư và nỗi bất định.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When overwhelmed by sorrow and uncertainty, one should seek refuge in dharmic reflection—approaching the learned with humility and sustained inquiry rather than acting from impulse. The verse elevates consultation, study, and ethical deliberation as a ruler’s proper response to crisis.
During the Pāṇḍavas’ forest life, Yudhiṣṭhira is distressed (contextually, by separation from Arjuna and the pressures of exile). Living in the great forest, he repeatedly consults knowledgeable brāhmaṇas, asking them questions that express his inner concerns and searching for guidance.