Shloka 8
Akṣa-hṛdaya-dāna and Phalāśruti of the Nalopākhyāna (अक्षहृदयदानम् / नलोपाख्यान-फलश्रुतिः)
न चेद् वाञ्छसि त्वं द्यूतं युद्धद्यूत॑ प्रवर्तताम् । द्वैरथेनास्तु वै शान्तिस्तव वा मम वा नृप,“यदि तुम पासोंसे जूआ खेलना न चाहो तो बाणोंद्वारा युद्धका जूआ प्रारम्भ होना चाहिये। राजन! द्वैरथयुद्धके द्वारा तुम्हारी अथवा मेरी शान्ति हो जाय
na ced vāñchasi tvaṃ dyūtaṃ yuddha-dyūtaṃ pravartatām | dvairathenāstu vai śāntis tava vā mama vā nṛpa ||
Bṛhadaśva nói: “Nếu ngươi không muốn đánh bạc bằng xúc xắc, thì hãy để cuộc ‘đánh bạc’ của chiến tranh bắt đầu—bằng mũi tên. Hỡi đức vua, hãy để sự an ổn thuộc về ngươi hoặc về ta, qua một trận quyết đấu chiến xa.”
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts two forms of ‘wager’: dice-gambling and war. It implies an ethical preference for a decisive, rule-bound martial resolution (a regulated duel) over the corrosive, deceptive instability of dice, framing conflict as something that should be concluded with clarity and accountability.
Bṛhadaśva addresses a king and proposes an alternative to dice-play: if the king refuses gambling, then let the contest shift to a chariot-duel—single combat with arrows—so that the dispute is settled and peace results for one side or the other.