Shloka 6
Vidura’s Recall from Kāmyaka-vana and Reconciliation with Dhṛtarāṣṭra (विदुरानयनम् / क्षमायाचनम्)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत अरण्यपर्वमें विदुरप्रत्यागयमनविषयक छठा अध्याय पूरा हुआ,विषमुद्धन्धनं चैव शस्त्रमग्निप्रवेशनम् । करिष्ये न हि तानृद्धान् पुनर्द्रष्टमिहोत्सहे “मैं जहर खा लूँगा, फाँसी लगा लूँगा, अपने-आपको ही शस्त्रसे मार दूँगा अथवा जलती आगममें प्रवेश कर जाऊँगा; परंतु पाण्डवोंको फिर बढ़ते या फलते-फूलते नहीं देख सकूँगा”
viṣam uddhāraṇaṁ caiva śastram agni-praveśanam | kariṣye na hi tān ṛddhān punar draṣṭum ihotsahe ||
Như vậy, trong «Mahābhārata», thuộc Vana Parva, phần Aranya Parva, chương thứ sáu nói về việc Vidura trở về đã kết thúc. “Ta sẽ uống thuốc độc, hoặc treo cổ, hoặc tự lấy vũ khí giết mình, hoặc thậm chí bước vào ngọn lửa đang bùng cháy; bởi ta không thể chịu nổi khi thấy các Pāṇḍava lại thịnh vượng và hưng long nơi đây.” Lời nói ấy cho thấy sự sụp đổ của tự chế đạo đức: lòng đố kỵ hóa cứng thành quyết tâm tự hủy, thay vì thuận theo dharma và chấp nhận sự vươn lên chính đáng của người hiền đức.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unchecked envy (asūyā/īrṣyā) can corrode dharma so completely that a person prefers self-harm over witnessing the success of the virtuous. The verse warns that hatred of others’ rightful prosperity is ethically ruinous and leads to self-destruction rather than moral correction.
A speaker expresses extreme despair and hostility toward the Pāṇḍavas’ future well-being, declaring willingness to die by poison, hanging, weapon, or fire rather than see them thrive again. It dramatizes the intensity of animosity surrounding the Pāṇḍavas during the forest-episode context.