नलस्य बाहुकत्वेन ऋतुपर्णनगरप्रवेशः
Nala as Bāhuka enters Ṛtuparṇa’s city
अहो! इस घोर वनमें मेरा विलाप सुनकर भी यह सिंह मुझे सान्त्वना नहीं देता। यह तो स्वादिष्ट जलसे भरी हुई इस समुद्रगामिनी नदीकी ओर जा रहा है ।। इमं शिलोच्चयं पुण्यं शज्जैर्बहुभिरुच्छितै: । विराजद्धिरिवानेकै्नैंकवर्णर्मनोरमै:,अच्छा, इस पवित्र पर्वतसे ही पूछती हूँ। यह बहुत-से ऊँचे-ऊँचे शोभाशाली बहुरंगे एवं मनोरम शिखरोंद्वारा सुशोभित है
bṛhadaśva uvāca | aho! asmin ghore vane mama vilāpaṃ śrutvāpi eṣa siṃho māṃ sāntvayati na | eṣa tu svādu-jalena pūrṇāṃ samudragāminīṃ nadīm prati gacchati || imaṃ śiloccayaṃ puṇyaṃ śṛṅgair bahubhir ucchritaiḥ | virājaddhir iva anekair nānāvarṇair manoramaiḥ ||
Bṛhadaśva nói: “Than ôi! Dẫu đã nghe tiếng than của ta giữa khu rừng ghê rợn này, sư tử kia vẫn chẳng an ủi. Nó lại hướng về con sông xuôi ra biển, đầy nước ngọt. Vậy thì ta sẽ hỏi chính đỉnh núi linh thiêng này—được điểm trang bởi bao ngọn cao vút, rực sáng như những chỏm đỉnh muôn màu, đẹp đẽ làm say lòng.”
बृहृदश्च उवाच
The verse highlights how, in distress, one may seek reassurance from the world around oneself when living beings offer none; it underscores endurance in suffering and the human impulse to look for meaning and guidance even in nature.
The speaker laments in a frightening forest. A lion, indifferent to the lament, heads toward a sweet-water river flowing to the sea. The speaker then turns attention to a sacred mountain-peak, described as richly adorned with many colorful, lofty summits, intending to ‘ask’ it for insight or response.