Shloka 28
कर्कोटक-उपदेशः
Karkoṭaka’s Counsel and Nala’s Concealment
मुखत: पाटयामास शस्त्रेण निशितेन च । निर्विचेष्ट भुजड़ं तं विशस्यथ मृगजीवन:,उस विशाल नयनोंवाली युवतीको अजगरके द्वारा उस प्रकार निगली जाती हुई देख व्याधने बड़ी उतावलीके साथ वेगसे दौड़कर तीखे शस्त्रसे शीघ्र ही उस अजगरका मुख फाड़ दिया। वह अजगर छटपटाकर चेष्टारहित हो गया। मृगोंको मारकर जीविका चलानेवाले उस व्याधने सर्पके टुकड़े-टुकड़े करके दमयन्तीको छुड़ाया। फिर जलसे उसके सर्पग्रस्त शरीरको धोकर उसे आश्वासन दे उसके लिये भोजनकी व्यवस्था कर दी। भारत! जब वह भोजन कर चुकी, तब व्याधने उससे पूछा---
mukhataḥ pāṭayāmāsa śastreṇa niśitena ca | nirviceṣṭa-bhujaṅgaṃ taṃ viśasyātha mṛgajīvanaḥ ||
Bṛhadaśva nói: Người thợ săn, sống bằng nghề giết nai, vội vã lao tới và dùng vũ khí sắc bén bổ toạc miệng con trăn. Con rắn quằn quại rồi bất động. Chặt con rắn thành từng khúc, người thợ săn giải thoát Damayantī. Sau đó ông rửa thân thể nàng—vẫn còn bị ám bởi sự tiếp xúc của loài rắn—trấn an nàng và lo liệu thức ăn cho nàng. Khi nàng đã ăn xong, người thợ săn liền hỏi nàng.
ब॒हृदश्चव उवाच
Educational Q&A
In an emergency, dharma expresses itself as prompt protection and compassionate care: stopping harm, reassuring the distressed, and providing basic needs. Even someone associated with violence (a hunter) can act righteously when motivated by rescue and humane responsibility.
A hunter sees Damayantī being swallowed by a python, runs to her, splits the serpent’s mouth with a sharp weapon, cuts the snake apart, frees her, washes and comforts her, provides food, and then begins to question her after she has eaten.