Shloka 24
Damayantī’s Lament, Serpent-Seizure, Rescue by the Hunter, and the Curse
आमन्त्र्य भीम॑ राजानमार्त: शोचन् नल॑ नृपम् । अटमानस्ततो<योध्यां जगाम नगरीं तदा,वहाँ पहुँचकर उसने घोड़ोंको, उस श्रेष्ठ रथ-को तथा उस बालिका इन्द्रसेनाको एवं राजकुमार इन्द्रसेनको वहीं रख दिया तथा राजा भीमसे विदा ले आर्तभावसे राजा नलकी दुर्दशाके लिये शोक करता हुआ घूमता-घामता अयोध्या नगरीमें चला गया
āmantyra bhīmaṁ rājānam ārtaḥ śocan nalaṁ nṛpam | aṭamānas tato ’yodhyāṁ jagāma nagarīṁ tadā ||
Sau khi từ biệt vua Bhīma, người ấy trong cơn khốn khổ than khóc cho cảnh ngộ đáng thương của vua Nala. Rồi lang thang trong sầu não, người ấy tiến về thành Ayodhyā. Cảnh này nêu bật sức nặng đạo đức của lòng trung và lòng thương: dẫu phải rời đi, vẫn không nỡ dứt mối bận lòng đối với bậc chính trực đang sa vào bất hạnh.
बृहृदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights compassionate fidelity: even when circumstances force departure, one should not become indifferent to another’s suffering—especially a virtuous ruler brought low by fate. Grief here functions as moral sensitivity, not weakness.
Bṛhadaśva describes taking leave of King Bhīma and, while grieving for King Nala’s misfortune, wandering onward and going to Ayodhyā. It marks a transition in the Nala narrative toward events connected with Ayodhyā.