Shloka 47
दमयन्त्याः कार्यनिश्चयः — Damayantī’s Crisis Plan and Vārṣṇeya’s Departure
एवं स यजमानश्ष् विहरंक्ष नराधिप: । ररक्ष वसुसम्पूर्णा वसुधां वसुधाधिप:,इस प्रकार यज्ञोंका अनुष्ठान तथा सुखपूर्वक विहार करते हुए महाराज नलने धन- धान्यसे सम्पन्न वसुन्धराका पालन किया
evaṁ sa yajamānaś ca viharaṁś ca narādhipaḥ | rarakṣa vasusampūrṇāṁ vasudhāṁ vasudhādhipaḥ ||
Vì thế, trong khi cử hành các lễ tế với tư cách người chủ tế và hưởng những cuộc vui của bậc vương giả, vị chúa tể loài người ấy—cũng là chúa tể của cõi đất—đã che chở quốc thổ, khiến đất nước dồi dào của cải và nguồn lực. Câu kệ nêu lý tưởng trị quốc: phồn thịnh không do hưởng lạc mà có, mà do nghi lễ đúng pháp và sự cai trị tỉnh thức, nghiêm cẩn.
बृहदश्व उवाच
Educational Q&A
A king’s dharma is to unite personal enjoyment with public responsibility: by upholding yajña (righteous duty and social-religious order) and by actively protecting the realm, he ensures prosperity for the land and its people.
Bṛhadaśva describes Nala’s earlier reign: Nala performs sacrifices as a royal patron, lives in comfort, and at the same time safeguards and administers the kingdom so that the earth remains rich and well-provided.