Mahabharata 3.37.53 — Vana Parva, Adhyaya 37, Shloka 53
Vyāsa’s Counsel to Yudhiṣṭhira: Pratismṛti-vidyā, Arjuna’s Aśtra-Quest, and the Move to Kāmyaka
कामान् वृणीष्य लोकांस्त्व॑ प्राप्तोडसि परमां गतिम् । एवमुक्त: प्रत्युवाच सहस्राक्षं धनंजय:,तब महेन्द्रने प्रसन्नचित्त हो हँसते हुए-से कहा--“धनंजय! जब तुम यहाँतक आ पहुँचे, तब तुम्हें अस्त्रोंको लेकर क्या करना है? अब इच्छानुसार उत्तम लोक माँग लो; क्योंकि तुम्हें उत्तम गति प्राप्त हुई है।।
vaiśampāyana uvāca | kāmān vṛṇīṣva lokāṁs tvam prāpto 'si paramāṁ gatim | evam uktaḥ pratyuvāca sahasrākṣaṁ dhanaṁjayaḥ ||
Vaiśampāyana nói: “Hãy chọn mọi điều con mong muốn, và những cõi giới con muốn có—vì con đã đạt đến con đường tối thượng.” Được nói như vậy, Dhanañjaya thưa với bậc Thiên Đế ngàn mắt (Indra): “Lạy chúa tể chư thiên, con đã để các huynh đệ trong rừng; con không cầu thần vị, không cầu lạc thú, cũng không cầu quyền thống trị toàn thể chư thiên, nếu điều ấy là thuận theo lòng tham hay dục vọng mà chưa báo được mối thù với kẻ địch. Nếu con làm vậy, con sẽ mang tiếng nhục lớn lao và dai dẳng trong mọi cõi.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True attainment is not merely access to heavenly rewards; a kṣatriya’s dharma prioritizes integrity, self-mastery, and the fulfillment of rightful duty. Arjuna rejects pleasure and even divine sovereignty if it would mean abandoning justice and earning lasting disgrace.
Indra invites Arjuna to choose any desired worlds, implying he has reached a supreme state. Arjuna responds that he will not accept such rewards while his brothers remain in hardship and the wrong done by enemies remains unredressed; he fears moral failure and enduring ill-fame.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.