Shloka 54
अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश
Draupadī on Action, Fate, and Human Effort
Devanagari script
अनुबुध्यस्व राजेन्द्र वेत्थ धर्मान् सनातनात् | क्रूरकर्माभिजातो$सि यस्मादुद्धिजते जन:,“महाराज! आप सनातनधर्मोंको जानते हैं, आप कठोर कर्म करनेवाले क्षत्रियकुलमें उत्पन्न हुए हैं, जिससे सब लोग भयभीत रहते हैं; अतः अपने स्वरूप और कर्तव्यकी ओर ध्यान दीजिये
Translation
Vaiśaṃpāyana nói: “Hỡi bậc vương giả, ngươi vốn am tường những pháp tắc vĩnh cửu. Ngươi sinh trong dòng kṣatriya quen làm những việc nghiêm khắc, khiến người đời phải khiếp sợ. Vậy hãy tỉnh thức về bản tính và bổn phận của mình.”
Word by Word
अनुबुध्यस्वbe aware; reflect; understand (yourself)
अनुबुध्यस्व:
TypeVerb
Rootअनु√बुध्
Formलोट्, आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
वेत्थyou know
वेत्थ:
TypeVerb
Root√विद्
Formलिट्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
धर्मान्duties; laws; dharmas
धर्मान्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सनातनात्from the eternal (tradition)
सनातनात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootसनातन
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
क्रूरकर्माभिजातःborn in a lineage of harsh deeds
क्रूरकर्माभिजातः:
TypeAdjective
Rootक्रूरकर्माभिजात
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असिyou are
असि:
TypeVerb
Root√अस्
Formलट्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन
यस्मात्from which; because of which
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
उद्विजतेis frightened; is agitated
उद्विजते:
TypeVerb
Rootउद्√विज्
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथम, एकवचन
जनःpeople; the populace
जनः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes