Shloka 15

अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश

Draupadī on Action, Fate, and Human Effort

Devanagari script

स भवान्‌ दृष्टिमाछछक्त: पश्यन्नस्मासु पौरुषम्‌ | आनृशंस्यपरो राजन्‌ नानर्थमवबुध्यसे,“राजन! आप समझदार, दूरदर्शी और शक्तिशाली हैं, हमारे पुरुषार्थको देख चुके हैं; तो भी इस प्रकार दयाको अपनाकर इससे होनेवाले अनर्थको नहीं समझ रहे हैं

Transliteration

sa bhavān dṛṣṭimān śaktaḥ paśyann asmāsu pauruṣam | ānṛśaṁsyaparo rājan nānartham avabudhyase ||

Translation

Vaiśampāyana nói: “Tâu Đại vương, ngài sáng suốt và đủ năng lực; ngài đã tận mắt chứng kiến khí phách và quyết tâm của chúng ta. Thế mà vì bám víu vào lòng thương xót đặt nhầm chỗ, ngài lại không nhận ra tai hại và rối loạn sẽ phát sinh từ đó.”

Word by Word

• सः: he/that (you)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भवान्: your honor/you
• भवान्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: भवत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दृष्टिमान्: far-seeing, discerning
• दृष्टिमान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: दृष्टिमत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शक्तः: able, powerful
• शक्तः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शक्त
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पश्यन्: seeing
• पश्यन्: Karta
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• अस्मासु: in us/among us
• अस्मासु: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Locative, Plural

• पौरुषम्: manly effort, valor
• पौरुषम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पौरुष
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आनृशंस्यपरः: devoted to compassion/non-cruelty
• आनृशंस्यपरः: Karta
• Type: Adjective
• Root: आनृशंस्य-पर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अनर्थम्: harm, mischief, calamity
• अनर्थम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अनर्थ
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अवबुध्यसे: you understand/realize
• Type: Verb
• Root: अव√बुध्
• Form: Lat (Present), Atmanepada, Second, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• rājan (the King, unnamed in this verse)
• asmāsu (the speaker’s party/group, unnamed in this verse)