Shloka 13
अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश
Draupadī on Action, Fate, and Human Effort
Devanagari script
भवान् धर्मो धर्म इति सततं व्रतकर्शित: । कच्चिद् राजन न निर्वेदादापन्न: क्लीबजीविकाम्,“राजन! आप “यह धर्म है, यह धर्म है', ऐसा कहकर सदा व्रतोंका पालन करके कष्ट उठाते रहते हैं। कहीं ऐसा तो नहीं है कि आप वैराग्यके कारण साहसशून्य हो नपुंसकोंका- सा जीवन व्यतीत करने लगे हों?
Translation
Vaiśampāyana nói: “Tâu Đại vương, ngài luôn miệng nói ‘đó là dharma, đó là dharma’, rồi vì giữ các lời nguyện mà chịu khổ không ngừng. Chẳng lẽ vì chán nản mà ngài đã rơi vào một lối sống hèn yếu, như kẻ mất hết dũng khí hay sao?”
Word by Word
भवान्you (honored)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma, righteousness
धर्मः:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma
धर्मः:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus, saying
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
सततम्always, continually
सततम्:
TypeAdverb
Rootसतत
व्रतby vows/observances
व्रत:
Karana
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Instrumental, Plural
कर्शितःworn down, afflicted
कर्शितः:
TypeAdjective
Rootकर्शित
FormMasculine, Nominative, Singular
कच्चित्surely? (interrogative particle)
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
निर्वेदात्from despondency/disgust (vairagya)
निर्वेदात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनिर्वेद
FormMasculine, Ablative, Singular
आपन्नःfallen into, resorted to
आपन्नः:
TypeAdjective
Rootआपन्न
FormMasculine, Nominative, Singular
क्लीबof impotent/unmanly persons
क्लीब:
TypeNoun
Rootक्लीब
FormMasculine, Genitive, Plural
जीविकाम्mode of life, livelihood
जीविकाम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीविका
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes