Shloka 5
सुयोधनस्य भेत्स्यामि गदया सक्थिनी रणे | व्यर्थ तदद्य मे सर्व त्वयि वीर निपातिते,धर्मपुत्रो महाबाहुर्विललाप सुविस्तरम् । अर्जुन मरे पड़े थे; उनके धनुष-बाण इधर-उधर बिखरे थे। भीमसेन और नकुल-सहदेव भी प्राणरहित हो निश्रेष्ट हो गये थे। इन सबको देखकर युधिष्ठिर गरम-गरम लंबी साँसें खींचने लगे। उनके नेत्रोंसे शोकके आँसू उमड़कर उन्हें भिगो रहे थे। अपने समस्त भ्राताओंको इस प्रकार धराशायी हुए देख महाबाह धर्मपुत्र युधिष्ठिर गहरी चिन्तामें डूब गये और देरतक विलाप करते रहे--
vaiśaṃpāyana uvāca |
suyodhanasya bhetsyāmi gadayā sakthinī raṇe |
vyarthaṃ tad adya me sarvaṃ tvayi vīra nipātite |
dharmaputro mahābāhur vilalāpa suvistaram ||
Vaiśaṃpāyana nói: “Ta sẽ dùng chùy đập nát hai đùi của Suyodhana giữa chiến trận. Nhưng hôm nay, hỡi dũng sĩ, mọi quyết tâm ấy của ta đã hóa thành vô ích, bởi ngươi đã ngã xuống.” Thế rồi Dharmaputra, bậc tay mạnh, than khóc dài lâu—bị nỗi sầu phủ lấp trước cảnh hy vọng chính nghĩa sụp đổ, và adharma dường như đắc thắng khi người anh hùng bị quật ngã.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how human vows and heroic resolve can be overturned by sudden loss, and how grief tests dharma: even a righteous king’s purpose can feel meaningless when the virtuous fall. It frames lament as a natural response, while implicitly pointing to the need for steadiness and discernment amid calamity.
Dharmaputra (Yudhiṣṭhira) mourns intensely, saying that his intention to see Suyodhana punished in battle—specifically by shattering his thighs with a mace—now seems futile because a heroic ally/warrior has fallen. The narrator Vaiśaṃpāyana reports this extended lament.