Shloka 47
यक्ष उवाच केनस्विच्छोत्रियो भवति केनस्विद् विन्दते महत् । केनस्विद् द्वितीयवान् भवति राजन् केन च बुद्धिमान्
yakṣa uvāca: kena svic chrotriyo bhavati kena svid vindate mahat | kena svid dvitīyavān bhavati rājan kena ca buddhimān ||
Yaksha nói: “Hỡi đức vua, nhờ đâu một người trở thành một śrotriya chân chính (kẻ vững vàng trong học vấn thánh điển)? Nhờ đâu người ấy đạt được sự vĩ đại? Nhờ đâu người ấy có được ‘người thứ hai’—một bạn đồng hành hay chỗ nương tựa đáng tin? Và nhờ đâu người ấy trở nên khôn ngoan?”
यक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse frames four ethical-spiritual measures of a person: authentic learning (śrotriya), true greatness (mahat), reliable support or companionship (dvitīyavān), and wisdom (buddhimān). It prompts reflection that these are not mere labels but outcomes of right means—discipline, virtue, and discernment—tested through the Yaksha’s inquiry.
In the Yaksha–Yudhiṣṭhira dialogue of the Vana Parva, the Yaksha questions the king in a sequence of riddling, value-laden queries. This verse is one such set of questions, pressing Yudhiṣṭhira to define the causes of sacred learning, greatness, dependable companionship, and wisdom.