Shloka 4
Draupadī’s Lament and Theodicy: Dharma, Dice, and Īśvara’s Governance (Āraṇyaka-parva 31)
धर्म चरामि सुश्रोणि न धर्मफलकारणात् | आगमाननतिक्रम्य सतां वृत्तमवेक्ष्य च,सुश्रोणि! मैं धर्मका फल पानेके लोभसे धर्मका आचरण नहीं करता, अपितु साधु पुरुषोंके आचार-व्यवहारको देखकर शास्त्रीय मर्यादाका उल्लंघन न करके स्वभावसे ही मेरा मन धर्मपालनमें लगा है। द्रौपदी! जो मनुष्य कुछ पानेकी इच्छासे धर्मका व्यापार करता है, वह धर्मवादी पुरुषोंकी दृष्टिमें हीन और निन्दनीय है
yudhiṣṭhira uvāca | dharmaṁ carāmi suśroṇi na dharmaphalakāraṇāt | āgamān anatikramya satāṁ vṛttam avekṣya ca |
Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi người đẹp eo thon, ta thực hành dharma không phải vì tham cầu quả báo của dharma. Trái lại, không vượt qua những điều răn của kinh điển, và nhìn vào nếp sống của bậc hiền thiện, tâm ta tự nhiên nghiêng về việc gìn giữ dharma. Kẻ coi dharma như một cuộc mua bán—thực hành dharma với ý muốn đạt được điều gì—thì trong mắt những người thật sự sống theo dharma, là hèn kém và đáng chê trách.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Dharma should be practiced for its own sake—guided by scripture and the example of the virtuous—not as a bargain for personal gain. When righteousness is pursued merely for reward, it becomes ethically diminished and is censured by truly righteous people.
In the forest-exile setting of the Vana Parva, Yudhiṣṭhira addresses Draupadī and explains his inner orientation toward dharma: he follows it naturally, staying within scriptural bounds and taking the conduct of good people as his standard, rather than acting from greed for merit or reward.